ایمنی Safety Security HSE

 
 

نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
[فراموشی رمز توسط ایمیل]
   

حادثه فقط برای دیگران نیست. ایمن زندگی کنید.

 ثبت آگهی معرفی وب سایترزومه های ثبت شدهثبت آگهی معرفی شرکت/موسسه ایمنیثبت آگهی استخدام /فرصت شغلیثبت رزومهثبت آگهی معرفی کالاها و خدمات ایمنیثبت آگهی معرفی رویداد/همایش ایمنیسایر صفحات سایت

 

این صفحه: اخبار > آيين‌نامه‌ حفاظتي‌ مولد بخار و ديگ‌هاي‌ آبگرم‌

960422 شرکت دانش بنیان سامان تهویه نیک پالایش 924 ک

960622 کانال تلگرام ایمنی و بهداشت برای زندگی- 1027k

960622 دوره آموزشی تخصصی توسط NFPA در استانبول 166k

950325 انتشارات حک: ناشر تخصصی کتاب های دانشگاهی HSE

کانال تلگرام ایمنی



  چاپ        ارسال به دوست

آيين‌نامه‌ حفاظتي‌ مولد بخار و ديگ‌هاي‌ آبگرم‌

آيين‌نامه‌ حفاظتي‌ مولد بخار و ديگ‌هاي‌ آبگرم‌

 

 تعاريف‌

ماده‌ 1: الف‌ - مولد بخار يا ديگ‌ بخار به‌ دستگاه‌ يا محفظه‌ بسته‌اي‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌ در آن‌ بخار آب‌ با فشار بيشتر از فشار هواي‌ خارج‌ توليد مي‌گردد.

 ب‌ - مولد بخار با فشار قوي‌ يا متوسط‌ به‌ آن‌ نوع‌ از مولدهاي‌ بخار اطلاق‌ مي‌شود كه‌ در آن‌ حداعلاي‌ فشار موثر مجاز بيش‌ از يك‌ كيلو گرم‌ بر سانتيمتر مربع‌ (پانزده‌ پاوند بر اينچ‌ مربع‌) باشد.

 ج‌ - مولدهاي‌ بخار با فشار ضعيف‌ منحصراً به‌ آن‌ قسم‌ از مولدهاي‌ بخار اطلاق‌ مي‌شود كه‌ فشار موثر مجاز آن‌ از يك‌ كيلوگرم‌ بر سانتيمتر مربع‌ (پانزده‌ پاوند بر اينچ‌ مربع‌) تجاوز ننمايد.

 د - ديگ‌هاي‌ آبگرم‌ به‌ آن‌ نوع‌ از دستگاه‌هاي‌ گرم‌ كننده‌ آب‌ اطلاق‌ مي‌گردد كه‌ فشار موثر داخلي‌ آن‌ از 10 كيلو گرم‌ بر سانتيمتر مربع‌ (150 پاوند بر اينچ‌ مربع‌) تجاوز نكند و يا در صورت‌ فشار بيشتر درجه‌ حرارت‌ آن‌ از 120 درجه‌ سانتيگراد (250 درجه‌ فارنهايت‌) بيشتر نباشد در هر حال‌ نبايد در آن‌ بخار آب‌ توليد شود.

 هـ - مقصود از فشار موثر داخلي‌ يك‌ دستگاه‌ تحت‌ فشار اضافه‌ فشار داخل‌ آن‌ نسبت‌ به‌ هواي‌ خارج‌ مي‌باشد.

 و - واحدهاي‌ اندازه‌ گيري‌ فشار در مولدهاي‌ بخار و ديگهاي‌ آبگرم‌ عبارتند از آتمسفر (كيلوگرم‌ بر سانتيمتر مربع‌) - پاوند بر اينچ‌ مربع‌ - بار و نيوتن‌ بر ميلي‌ متر مربع‌.

 

 فصل‌ اول‌ - اصول‌ كلي‌

 

 بخش‌ يك‌ - چگونگي‌ ساختمان‌

ماده‌ 2: مولد بخار و لوازم‌ مربوطه‌ بايد طوري‌ طرح‌ و ساخته‌ شود كه‌ اولا براي‌ كار مورد نظر مناسب‌ باشد و ثانياً داراي‌ مقاومت‌ كافي‌ در مقابل‌ فشارهاي‌ داخلي‌ كه‌ تحت‌ آن‌ قرار خواهد گرفت‌ باشد.

ماده‌ 3: علاوه‌ بر مولد بخار،لوازم‌ و اتصالات‌ مربوطه‌ نيز بايد از مصالح‌ مناسب‌ ومرغوب‌ و بدون‌ عيب‌ و با وزن‌ و ضخامت‌ كافي‌ برطبق‌ مشخصات‌ فني‌ و استانداردهاي‌ شناخته‌ شده‌ و معتبر ساخته‌ شده‌ باشد.

 

 بخش‌ 2 - لوحه‌ شناسايي‌

ماده‌ 4: هر مولد بخار بايد داراي‌ لوحه‌ فلزي‌ نصب‌ شده‌ شامل‌ اطلاعات‌ زير باشد:

 الف‌ - نام‌ موسسه‌ سازنده‌.

 ب‌ - شماره‌ رديف‌ موسسه‌ سازنده‌.

 ج‌ - سالي‌ كه‌ ساخته‌ شده‌ است‌.

 د - حداكثر فشار موثر مجاز.

هـ - فشار آزمايش‌ هيدرواستاتيك‌.

 و - استانداردي‌ كه‌ ديگ‌ آبگرم‌ يا مولد بخار براساس‌ آن‌ ساخته‌ شده‌ است‌.

 ز - نوع‌ سوخت‌

ماده‌ 5: لوحه‌ شناسايي‌ بايد در جلوي‌ ديگ‌ و يا در محلي‌ كه‌ به‌ سهولت‌ قابل‌ رويت‌ باشد نصب‌ گردد و علاوه‌ بر اين‌ مشخصات‌ مندرج‌ در لوحه‌ شناسايي‌ بايد در محل‌ مناسب‌ ديگري‌ نظير اطراف‌ دريچه‌ آدم‌رو حك‌ گردد.

 

 بخش‌ 3 - مدارك‌ ومشخصات‌ مولد بخار

ماده‌ 6: هر مولد بخار بايد داراي‌ گواهينامه‌ اي‌ كه‌ شامل‌ كليه‌ مدارك‌ و مشخصات‌ فني‌ كه‌ از طرف‌ سازنده‌ بكار رفته‌ و همچنين‌ محاسبات‌ فني‌ و ابعاد و اطلاعاتي‌ كه‌ با لوحه‌ شناسايي‌ تطبيق‌ نمايد باشد.

ماده‌ 7: گواهينامه‌ مذكور در ماده‌ 6 بايد شامل‌ كليه‌ آزمايش‌هاي‌ (مخرب‌ و غير مخرب‌) كه‌ در حين‌ ساختمان‌ مولد بخار روي‌ مصالح‌ و خود آن‌ بعمل‌ آمده‌ است‌ باشد.

ماده‌ 8: گواهينامه‌ مذكور بايد درتمام‌ مدت‌ در كارخانه‌ نگهداري‌ و در صورت‌ مطالبه‌ بازرسان‌ كار ارائه‌ گردد.

 

 بخش‌ 4 - بازرسي‌

ماده‌ 9: مولد بخار بايد از داخل‌ و خارج‌ به‌ وسيله‌ بازرسان‌ بصير كه‌ از طرف‌ مقام‌ صلاحيتدار اجازه‌ داشته‌ باشند به‌ ترتيب‌ زير بازرسي‌ گردد.

 الف‌ - درحين‌ ساخت‌.

 ب‌ - بعد از نصب‌ و قبل‌ از آنكه‌ به‌ كارانداخته‌ شود.

 ج‌ - پس‌ از هر نوع‌ تعمير اساسي‌ يا تجديد ساختمان‌ و قبل‌ از راه‌ اندازي‌ مجدد.

 د - منظماً در فواصل‌ كمتر از 12 ماه‌.

ماده‌10: هرموقع‌ كه‌ ازطرف‌ مقام‎صلاحيتدار دستوربازرسي‌‎داخلي‎مولد بخار صادر شود مالك‎ يا بهره‎بردار ‎موظف‌ است‌ براي‌ موعد تعيين‎شده‌ دستگاه‌ را تخليه،‌ سرد، باز و شستشو نمايد.

ماده‌ 11: در مورد مولدهاي‌ بخار با اجاق‌ داخلي‌ لازم‌ است‌ براي‌ تسهيل‌ عمل‌ بازرسي‌ قطعات‌ شبكه‌ و همچنين‌ مقداري‌ از آجرهاي‌ نسوز دور دهانه‌ و قطعات‌ ديگري‌ كه‌ مزاحم‌ بازرسي‌ مورد نظر باشد برداشته‌ شود.

ماده‌ 12: براي‌ آزمايش‌ آبسرد (هيدرواستاتيك‌) فشار آزمايش‌ نبايد از يك‌ برابر و نيم‌ حداكثر فشار موثر مجاز مولد بخارا تجاوز نمايد و اين‌ آزمايش‌ طبق‌ ترتيباتي‌ كه‌ از طرف‌ مقام‌ صلاحيتدار داده‌ مي‌شود بايد صورت‌ گيرد. علاوه‌ بر آزمايش‌ هيدرواستاتيك‌ لازمست‌ قسمت‌هايي‌ كه‌ درآنها قطعات‌ تقويتي‌ جوشكاري‌ شده‌ و در آزمايش‌ فوق‌ معايب‌ آنها معمولا ظاهر نمي‌گردد از طريق‌ سوراخهايي‌ كه‌ به‌ اين‌ منظور در قطعات‌ تقويتي‌ تعبيه‌ گرديده‌ آزمايش‌ لازم‌ به‌ عمل‌ آيد.

ماده‌ 13: براي‌ آزمايش‌ هيدرواستاتيك‌ لازمست‌ سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ برداشته‌ شود و محل‌ آنها به‌ وسيله‌ در پوش‌ با مقاومت‌ كافي‌ مسدود گردد.

ماده‌ 14: پس‌ از آزمايش‌ آب‌ سرد طبق‌ ماده‌ 12 بايد مجدداً سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ را سوار نموده‌ دستگاه‌ را بافشار عادي‌ مربوطه‌ براي‌ مطمئن‌ شدن‌ از صحت‌ كار سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ آزمايش‌ نمود.

ماده‌ 15: چنانچه‌ در اثر بازرسي‌ معلوم‌ گردد كه‌ بكار انداختن‌ دستگاه‌ اطمينان‌ بخش‌ نيست‌ و يا آنكه‌ دستگاه‌ مجهز به‌ لوازم‌ حفاظتي‌ كامل‌ نبوده‌ و يا اين‌ لوازم‌ به‌ نحو صحيح‌ تنظيم‌ و ترتيب‌ داده‌ نشده‌ تا زماني‌ كه‌ نقائص‌ فوق‌ الذكر مرتفع‌ نگردد به‌ كار انداختن‌ دستگاه‌ ممنوع‌ خواهد بود.

ماده‌ 16: در صورتي‌ كه‌ در ضمن‌ بازرسي‌ معايب‌ و فرسودگي‌هايي‌ مشاهده‌ گردد كه‌ احتمال‌ انفجار دستگاه‌ برود لازمست‌ فشار مجاز دستگاه‌ را به‌ حد كافي‌ تقليل‌ دهند تا از امكان‌ خطر احتمالي‌ جلوگيري‌ شود و اين‌ تقليل‌ فشار بايد با رعايت‌ مدت‌ كاركرد وميزان‌ فرسودگي‌ دستگاه‌ تعيين‌ گردد.

ماده‌ 17: نكاتي‌ كه‌ در حين‌ بازرسي‌ بايد رعايت‌ شوند عبارتند از:

الف‌ - امتداد شعله‌ بايد در محور كوره‌ قرار گيرد.

ب- دستگاه‌هاي‌ تنظيم‎كننده‌ سطح‌آب‌ در وضعيت‌ پايين‌ و بالا بايدبه‎نحو مطلوب‌ عمل‎نمايد.

ج‌ - حصول‌ اطمينان‌ از احتراق‌ كامل‌.

د - حصول‌ اطمينان‌ از صحت‌ كار كليه‌ سيستمهاي‌ خود كار.

هـ‌ - انجام‌ ساير آزمايش‌هاي‌ ضروري‌.

ماده‌ 18: ولتاژ چراغهاي‌ الكتريكي‌ دوره‌ گرد يا ابزارهاي‌ برقي‌ دستي‌ كه‌ براي‌ بازرسي‌ يا تعميرات‌ مولد بخار به‌ كار برده‌ مي‌شود نبايد از 24 ولت‌ تجاوز كند (به‌ استثناي‌ دستگاه‌ جوشكاري‌ الكتريكي‌).

 

 

 

 فصل‌ دوم‌ - مولدهاي‌ بخار با فشار متوسط‌ وقوي‌

 

 بخش‌ يك‌ - مركز توليد بخار (ديگ‌ خانه‌)

ماده‌ 19: مركز توليد بخار با فشار قوي‌ و متوسط‌ لازم‌ است‌ در محل‌ جداگانه‌اي‌ به‌ فاصله‌ لااقل‌ سه‌ متر از بناهاي‌ ديگر بوده‌ و با مصالح‌ غير قابل‌ اشتعال‌ ساخته‌ شده‌ باشد. محل‌ مذكور و نحوه‌ نصب‌ مولد بخار بايد قبلا به‌ تاييد مقام‌ صلاحيتدار رسيده‌ باشد.

ماده‌ 20: بالا و اطراف‌ مولد بخار لازمست‌ دور از مواد سوختني‌ بوده‌ و هيچگونه‌ استفاده‎اي‌ براي‌ گذاردن‌ و انباركردن‌ اشياء از آن‌ محل‌ به‌ عمل‌ نيايد.

ماده‌ 21: چنانچه‌ در مجاورت‌ مركز توليد بخار محلي‌ باشد كه‌ در آن‌ مواد قابل‌ انفجار و يا سريع‌ الاشتعال‌ به‌ هر نحوي‌ وجود داشته‌ و يا توليد شود لازم‌ است‌ ديوار حد فاصل‌ دو قسمت‌ كامل‌ و مقاوم‌ و بدون‌ هرگونه‌ منفذ و معبر و بريدگي‌ باشد.

ماده‌ 22: در ديگ‌ خانه‌ و همچنين‌ در محل‌هاي‌ زيرآب‌ خاكستردان‌ و معابر لوله‌هاي‌ بخار تحت‌ فشار و هر محل‌ ديگري‌ كه‌ خطر محصور شدن‌ كارگران‌ هنگام‌ انفجار دستگاه‌ در بين‌ باشد لازمست‌ لااقل‌ دوراه‌ خروج‌ بدون‌ هرگونه‌ مانع‌ وجود داشته‌ باشد.

ماده‌ 23: براي‌ دسترسي‌ مطمئن‌ و راحت‌ به‌ شيرها و ستون‌هاي‌ آب‌ نما و وسايل‌ تنظيم‌ ساير متعلقات‌ مولد بخار لازمست‌ سكوها - راهروها و پلكانهايي‌ ساخته‌ شده‌ باشد كه‌ از فلز يا مصالح‌ غيرقابل‌ اشتعال‌بوده‌ و خطر لغزيدن‌كارگران‌ درآنها وجود نداشته‌باشند.

ماده‌ 24: سكوهاي‌ راهرو كه‌ در بالا و يا كنار يك‌ دسته‌ مولد بخار ساخته‌ شده‌ باشد لازمست‌ داراي‌ لااقل‌ دو پلكان‌ باشد كه‌ حتي‌ الامكان‌ از يكديگر دور باشند.

ماده‌ 25: ديگ‌ خانه‌ بايد به‌ قدر كافي‌ وسيع‌ و مرتفع‌ باشد و براي‌ سهولت‌ نصب‌ و عمل‌ شيرها و وسايل‌ اطمينان‌ و منضمات‌ مربوطه‌ لازمست‌ سقف‌ آن‌ لااقل‌ 15 سانتي‌ متر از بالاي‌ مرتفع‎ترين شير و منضمات‌ آن‌ بلندتر و نيز 80/1 متر از كف‌ مرتفع‌ ترين‌ سكوهاي‌ راهرو بالاتر باشد.

ماده‌ 26: چاله‌ كانال‌ معبر لوله‌ها و محل‌ خاكستر و غيره‌ لازمست‌ پوشيده‌ يا به‌وسيله‌ پاگير كوتاه‌ و نرده‌هاي‌ فلزي‌ محكم‌ با ارتفاع‌ مناسب‌ محصور شود.

ماده‌ 27: پي‎ريزي‌ و پايه‌ سازي‌ و قطعات‌ تكيه‌ گاه‌ مولدهاي‌ بخار بايد طوري‌ محاسبه‌ و ساخته‌ شده‌ باشند كه‌ اولا در مقابل‌ فشار حاصل‌ از حداكثر وزن‌ دستگاه‌ هنگام‌ آزمايش‌هاي‌ آب‌ سرد و همچنين‌ كشش‌ و فشارهاي‌ مربوط‌ به‌ انبساط‌ و انقباض‌هاي حرارتي‌ مقاومت‌ نمايد. ثانيا طوري‌ به‌ يكديگر مرتبط‌ و متصل‌ شده‌ باشند كه‌ وزن‌ نسبي‌ آنها محفوظ‌ بماند. ضمناً براي‌ ديگهاي‌ افقي‌ با طول‌ زياد استفاده‌ از غلطك‌ در زير پايه‌هاي‌ يكي‌ از دوسر ديگ‌ جهت‌ سهولت‌ عمل‌ انبساط‌ و انقباض‌ و جلوگيري‌ از تغيير حالت‌ ضروري‌ است‌.

ماده‌ 28: چنانچه‌ مولد بخار روي‌ پايه‌ و تكيه‌گاه‌هاي‌ فولادي‌ سوار شده‌ باشند پايه‌ها و تكيه‌گاهها بايد طوري‌ ترتيب‌ داده‌ و يا عايق‌ شوند كه‌ گرماي‌ كوره‌ نتواند مقاومت‌ آنها را تقليل‌ دهد.

ماده‌ 29: طرز نصب‌ لوله‌هاي‌ مولد بخار بايد طوري‌ باشد كه‌ با پيش‌بيني‌ نمودن‌ غلافها و بستهاي‌ فراخ‌ عمل‌ انقباض‌ و انبساط‌ لوله‌ها به‌ آساني‌ صورت‌ گيرد.

ماده‌ 30: پايه‌هاي‌ مولدهاي‌ بخار ايستاده‌ مي‌بايستي‌ به‌ وسيله‌ قطعات‌ فولادي‌ به‌ زمين‌ مهار شده‌ باشند.

ماده‌ 31: بدنه‌ آبگير مولدهاي‌ بخار لازمست‌ لااقل‌ 30 سانتي‌ متر بازمين‌ فاصله‌ داشته‌ و زير آن‌ قابل‌ بازديد باشد.

 

 بخش‌ 2 - دريچه‌هاي‌ بازديد و انفجار

ماده‌ 32: كليه‌ مولدهاي‌ بخار و متعلقات‌ آنها مي‌بايستي‌ بر حسب‌ مورد مجهز به‌ دريچه‌هاي‌ آدم‌رو - دست‌ رويا هرگونه‌ دريچه‌هاي‌ بازرسي‌ ديگر براي‌ آزمايش‌ و نظافت‌ باشند (به‌ استثناي‌ بعضي‌ انواع‌ مخصوصي‌ كه‌ احتياج‌ به‌ چنين‌ دريچه‌هايي‌ ندارند.)

ماده‌ 33: دريچه‌هاي‌ آدم‌ رو لازمست‌ داراي‌ وسعت‌ كافي‌ و لااقل‌ به‌ اندازه‌هاي‌ زير باشد اقطار 30 و 40 سانتي‌ متر براي‌ دريچه‌هاي‌ بيضي‌ شكل‌ و قطر 40 سانتي‌ متر براي‌ دريچه‌‌هاي‌ دايره‌اي‌ شكل‌.

ماده‌ 34: دريچه‌هاي‌ دست‌ رو بايد داراي‌ ابعاد كافي‌ براي‌ دخول‌ يكدست‌ بوده‌ و لااقل‌ به‌ اقطار 90 ميليمتر و 70 ميليمتر‌ باشد.

ماده‌ 35: درب‌ آتشخانه‌هاي‌ كه‌ به‌وسيله‌ دست‌ تغذيه‌ مي‌شوند و كوچكترين‌ بعد اجاق‌ آنها 60 سانتيمتر يا بيشتر است‌ بايد داراي‌ شكل‌ مناسب‌ و اندازه‌ كافي‌ جهت‌ ريختن‌ سوخت‌ و عمليات‌ مربوطه‌ بوده‌ و ابعاد آن‌ كمتر از اندازه‌هاي‌ زير نباشد: 30 سانتيمتر در 40 سانتيمتر براي‌ دريچه‌هاي‌ بيضي‌ شكل‌ و مستطيل‌ و 40 سانتي‌ متر قطر براي‌ دريچه‌هاي‌ مدور.

ماده‌ 36: دريچه‌هاي‌ بازديد و آتشدان‌ درمولدهاي‌ بخار كه‌ در ارتفاع‌ كمتر از دو متر از كف‌ ديگ‌ خانه‌ يا از سطح‌ كار نصب‌ شده‌ و معمولا در موقع‌ روشن‌ بودن‌ مولد از آنها استفاده‌ مي‌شود لازم‌ است‌ از خارج‌ به‌ داخل‌ باز شود.

ماده‌ 37: آتشخانه‌ مولدهاي‌ بخار با سوخت‌ مايع‌ پودر ذغال‌ و يا گاز لازم‌ است‌ داراي‌ يك‌ يا چند دريچه‌ انفجار در بالاترين‌ نقطه‌ فضاي‌ احتراق‌ باشد و چنانچه‌ دريچه‌ در ارتفاع‌ كمتر از 2 متر از كف‌ يا سطح‌ كار قرار گرفته‌ باشد لازم‌ است‌ جلو آن‌ حائل‌هاي‌ سپرمانند براي‌ حفاظت‌ كارگران‌ نصب‌ نمايند.

بخش‌ 3 - سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌

ماده‌ 38: هر مولد بخار بايد لااقل‌ مجهز به‌ يك‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ با رعايت‌ شرايط‌ زير باشد.

 الف‌ - روي‌ بدنه‌ آن‌ نصب‌ شود.

 ب‌ - مستقيما و بلاواسطه‌ به‌ ديگ‌ مربوط‌ باشد.

 ج‌ - مابين‌ آن‌ و مولد بخار و همچنين‌ پس‌ از آن‌ تا دهانه‌ خروج‌ بخار هيچگونه‌ مانع‌ و شير ديگري‌ قرار نگيرد.

ماده‌ 39: سوپاپ‌ يا سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ بايد جمعا بتوانند مقدار بخار اضافي‌ را در حداكثر بار به‌ راحتي‌ تخليه‌ نمايند.

ماده‌ 40: جنس‌ نشيمن‌ و صفحه‌ سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ بايد از مواد مناسبي‌ كه‌ در مقابل‌ خوردگي‌ و زنگ‌ زدگي‌ مقامت‌ دارند ساخته‌ شده‌ و نشيمن‌ مزبور طوري‌ به‌ بدنه‌ سوپاپ‌ محكم‌ شده‌ باشد كه‌ كنده‌ شدن‌ آن‌ ممكن‌ نباشد.

ماده‌ 41: سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ بايد بارعايت‌ شرايط‌ زير ساخته‌ و نگهداري‌ شوند:

 الف‌ - خرابي‌ بعضي‌ از قطعات‌ مانع‌ خروج‌ آزاد كامل‌ بخار اضافي‌ از سوپاپ‌ نگردد.

 ب‌ - در اثر عمل‌ سوپاپ‌ هيچگونه‌ ضربه‌ اي‌ كه‌ مزاحم‌ براي‌ خود سوپاپ‌ يا مولد باشد ايجاد نگردد.

 ج‌ - صفحه‌ سوپاپ‌ روي‌ نشيمن‌ بچرخد.

ماده‌ 42: سوپاپ‎هاي اطمينان بايد:

الف‌ - به‌ طور روان‌ و بدون‌ ضربه‌ كار كند.

 ب‌ - پلمپ‌ گرديده‌ يا بطريقي‌ حفاظت‌ شود كه‌ اشخاص‌ غير مجاز نتوانند آنرا از تنظيم‌ خارج‌ نمايند.

 ج‌ - مجهز به‌ وسايل‌ لازم‌ براي‌ برداشتن‌ آن‌ در مواقع‌ آزمايش‌ مولد باشد.

ماده‌ 43: دهانه‌هاي‌ تخليه‌ بخار سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ و يا منتهي‌ اليه‌ لوله‌ تخليه‌ آنها بايد به‌ ارتفاع‌ كافي‌ و بالاتر از محل كار‌ كارگران‌ قرار داده‌ شده‌ باشد به‌ طوري‌ كه‌ ارتفاع‌ آنها از كف‌ زمين‌ يا سكو كمتر از سه‌ متر نباشد.

ماده‌ 44: چنانچه‌ براي‌ تخليه‌ بخار لوله‌ اي‌ به‌ قسمت‌ خروجي‌ سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ متصل‌ شود بايد:

الف- سطح‌ مقطع‌ داخلي‌ لوله‌ كمتر ازسطح‌ مقطع‌ دهانه‌ خروجي‌ سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ نباشد.

ب‌ - داراي‌ مجراي‌ فاضلاب‌ باز به‌ منظور تخليه‌ آزاد بخارهاي‌ تقطير شده‌ و جلوگيري‌ از جمع‌ شدن‌ آب‌ بروي‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ باشد.

ماده‌ 45: وقتي‌ كه‌ خفه‌ كن‌ روي‌ سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ به‌ كاربرده‌ شده‌ لازمست‌:

 الف‌ - داراي‌ مقطع‌ خروجي‌ كافي‌ باشد تا فشار مخالفي‌ كه‌ ايجاد مي‌كند مزاحم‌ عمل‌ صحيح‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ نگردد.

 ب‌ - طوري‌ ساخته‌ شود كه‌ معبر بخار در نتيجه‌ رسوبات‌ حاصله‌ تنگ‌ نشود.

 ج‌ - صداي‌ خروج‌ بخار به‌ سهولت‌ بگوش‌ متصدي‌ ديگ‌ برسد.

ماده‌ 46: بخار داغ‌ كن‌ (سوپر هيترهايي)‌ كه‌ مجزا از مولد بخار نصب‌ شده‌ باشند لازم‌ است‌ مجهز به‌ يك‌ يا چند سوپاپ‌ اطمينان‌ نزديك‌ دهانه‌ خروجي‌ بخار باشند چنانچه‌ بخار داغ‌ كن‌ بلافاصله‌ متصل‌ به‌ لوله‌ رابطي‌ (كلكتور) بوده‌ و جريان‌ دائم‌ بخار در آن‌ برقرار باشد ممكن‌ است‌ سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ را در هر نقطه‌ از كلكتور قرار دهند.

ماده‌ 47: چنانچه‌ مولد بخار داراي‌ پيش‌ گرم‌ كن‌ آب‌ (اكونومايزر) باشد لازمست‌ اين‌ قسمت‌ نيز مجهز به‌ يك‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ طبق‌ شرايط‌ (مواد 39 و 40 باشد)

 

 بخش‌ 4 - شيرهاي‌ قطع‌ جريان‌ بخار

ماده‌ 48: در مسير هر لوله‌ انشعاب‌ بخار از مولد بخار بايد شيرهاي‌ سد كننده‌ بخار وجود داشته‌ باشد كه‌ حتي‌ المقدور در دسترس‌ نصب‌ شده‌ باشد (به‌ استثناي‌ انشعابات‌ دريچه‌ اطمينان‌ و بخار خشك‌ كن‌).

ماده‌ 49: شيرهاي‌ سد كننده‌ اصلي‌ مولد بخار بايد مجهز به‌ وسايل‌ فرمان‌ سريع‌ و مناسب‌ طبق‌ شرايط‌ زير باشد:

ميله‌ شيرهاي‌ مذكور بايد به‌ ميزان‌ كافي‌ طويل‌ باشند به‌ نحوي‌ كه‌ بتوان‌ از داخل‌ ديگخانه‌ و يا خارج‌ آن‌ شير را وسايل‌ مكانيكي‌ (چرخ‌ دنده‌ و زنجير) بازو بسته‌ نمود و در صورتي‌ كه‌ بازكردن‌ و بستن‌ شيرهاي‌ فوق‌ الذكر از خارج‌ و از فاصله‌ دور فرمان‌ داده‌ شود (تله‌ كماند) بايد يك‌ وسيله‌ دستي‌ نيز به‌ اين‌ منظور در محل‌ محفوظ‌ پيش‌بيني‌ شود تا در موقع‌ از كار افتادن‌ دستگاه‌ تله‌ كماند مورد استفاده‌ قرار گيرد.

ماده‌ 50: موقعي‌ كه‌ دو يا چند مولد بخار به‌ يك‌ لوله‌ اصلي‌ متصل‌ باشند بايد روي‌ لوله‌ انشعاب‌ اصلي‌ مولد بخاري‌ كه‌ دريچه‌ آدم‌ رو دارد و شير سد كننده‌ قابل‌ قفل‌ كردن‌ كه‌ بين‌ آنها يك‌ قطره‌گير نصب‌ شده‌ وجود داشته باشد لوله‌ فاضلاب‌ قطره‌ گير بايد داراي‌ مقطع‌ كافي‌ بوده‌ و جريان‌ آب‌ در آن‌ آزادانه‌ انجام‌ گرفته‌ و قابل‌ رويت‌ باشد.

ماده‌ 51: در هر مورد كه‌ بعد از شير سد كننده‌ خطر تقطير بخار وجود داشته‌ باشد بايد يك‌ قطره‌ گير با لوله‌ فاضلاب‌ مناسب‌ نصب‌ گردد.

 

 بخش‌ 5 - لوله‌هاي‌ منبع‌ آب‌ پركن‌ مولدهاي‌ بخار

ماده‌ 52: قطر لوله‌هاي‌ اتصال‌ مولدهاي‌ بخار به‌ منبع‌ آب‌ پركن‌هاي‌ مربوطه‌ نبايد از 25 ميليمتر (يك‎اينچ‌) كمتر باشد و لازمست‌ مسير آن‌ حتي‌ المقدور كوتاه‌ و مستقيم‌ گرفته‎شود.

ماده‌ 53: در مولدهاي‌ بخار افقي‌ لوله‌ دار با برگشت‌ شعله‌ لازمست‌ لوله‌هايي‌ كه‌ بخار را از مولد به‌ بالاي‌ منبع‌ آب‌ پركن‌ مي‌برد از روي‌ استوانه‌ ديگ‌ و يا از بالاي‌ صفحه‌هاي‌ جلو و عقب‌ استوانه‌ گرفته‌ شود و لوله‌ اي‌ كه‌ آب‌ را از منبع‌ آب‌ پركن‌ به‌ مولد مي‌رساند لااقل‌ پانزده‌ سانتي‌ متر پايين‌ تر از محور استوانه‌ وارد مولد شود.

ماده‌ 54: در مولدهاي‌ بخار با اجاق‌ داخلي‌ ورود آب‌ بايد در نقطه‌ اي‌ كه‌ لااقل‌ 15 سانتيمتر زير پايين‌ ترين‌ سطح‌ آب‌ يا نزديك‌ آن‌ باشد به‌ عمل‌ آيد و در هر حال‌ بيش‌ از 45 سانتيمتر بالاتر از سقف‌ آتش‌ خانه‌ باشد.

ماده‌ 55: در هر جا كه‌ خم‌ يا زانويي‌ در لوله‌هاي‌ آب‌ رسان‌ وجود داشته‌ باشد لازمست‌ براي‌ سهولت‌ تنظيف‌ و گرفتن‌ جرم‌ آب‌ به‌ جاي‌ زانو چهارراه‌ يا سه‌ راه‌ به‌ كاربرده‌ شود.

ماده‌ 56: منبع‌هاي‌ آب‌ پر كن‌ لازمست‌ مجهز به‌ يك‌ شير زير آب‌ (تخليه‌) كه‌ با لوله‌ به‌ محل‌ مناسبي‌ منتهي‌ مي‌شود باشد.

ماده‌ 57: روي‌ لوله‌هاي‌ اتصال‌ ما بين‌ مولد بخار و منبع‌ آب‌ پركن‌ هيچگونه‌ انشعابي‌ به‌ غير از آنچه‌ ذيلا گفته‌ مي‌شود مجاز نيست‌. تنظيم‌ كننده‌ بخار - تنظيم‌ كننده‌ تغذيه‌ آب‌ - زير آب‌ فشار سنج‌ و وسائلي‌ كه‌ مانع‌ فرار فوق‌ العاده‌ آب‌ يا بخار شود.

 

بخش‌ 6 - فشار سنج‌

ماده‌58: هرمولد بخار لازمست‌ مجهز به‎يك‌ فشارسنج‌ بخار بوده‌ و در محلي‌ نصب‌ شودكه‌:

 الف‌ - محفوظ‌ از لرزش‌ باشد.

 ب‌ - وضع‌ آن‌ به‌ راحتي‌ قابل‌ تنظيم‌ باشد.

 ج‌ - قرائت‌ آن‌ از محلي‌ كه‌ معمولا متصدي‌ دستگاه‌ در مقابل‌ يا در پهلوي‌ مولد مي‌ايستد آسان‌ و بدون‌ مانع‌ باشد.

ماده‌ 59: اتصال‌ فشار سنجهاي‌ بخار بايد به‌ قسمت‌ بخار مولد يا لوله‌ اتصال‌ بخار به‌ منبع‌ آب‌ پركن‌ به‌وسيله‌ يك‌ سيفون‌ به‌ مشخصات‌ ذيل‌ به‌ عمل‌ آيد:

 الف‌ - قطر كافي‌ به‌ طوري‌ كه‌ لوله‌ فشار سنج‌ هميشه‌ مملو از آب‌ باشد.

 ب‌ - جداكردن‌ آن‌ از دستگاه‌ ميسر نباشد مگر:

 1 - به‌ وسيله‌ يك‌ شير سماوري‌ دسته‌ داري‌ كه‌ دسته‌ آن‌ در موقع‌ باز بودن‌ شير به‌ موازات‌ لوله‌ رابط‌ قرار گيرد.

 2 - در مورد مولدهاي‌ بخار با فشار 35 كيلوگرم‌ بر سانتي‌ متر مربع‌ يا بيشتر به‌ وسيله‌ يك‌ شير فلكه‌ اي‌ كشويي‌ يا سوپاپي‌.

ماده‌ 60: صفحه‌ مدرج‌ فشار سنج‌ بايد داراي‌ مشخصات‌ زير باشد:

 الف‌ - اندازه‌ صفحه‌ و حروف‌ و علامات‌ به‌ طوري‌ باشد كه‌ تقسيمات‌ ارقام‌ و عقربه‌ به‌ راحتي‌ لااقل‌ از فاصله‌ چهار متري‌ براي‌ شخصي‌ كه‌ ديد طبيعي‌ دارد قابل‌ تشخيص‌ باشد.

 ب‌ - لااقل‌ براي‌ فشار معادل‌ يك‌ برابر و نيم‌ و بلكه‌ دو برابر فشار مجاز مولد بخار ساخته‌ و مدرج‌ شده‌ باشد و صفحه‌ مربوطه‌ طوري‌ نصب‌ گردد كه‌ عقربه‌ در موقع‌ كار عادي‌ در وضع‌ قائم‌ قرار گيرد.

 ج‌ - حداكثر فشار مجاز به‌ رنگ‌ قرمز روي‌ صفحه‌ مدرج‌ نشان‌ داده‌ شود.

ماده‌ 61: كليه‌ فشار سنجهايي‌ كه‌ در مركز يا ديگ‌ خانه‌ نصب‌ مي‌شوند از يك‌ نوع‌ و داراي‌ صفحات‌ متحدالشكل‌ باشند.

ماده‌ 62: هر مولد بخار بايد داراي‌ محل‌ انشعاب‌ مخصوص‌ جهت‌ يك‌ فشار سنج‌ آزمايشي‌ با شير قطع‌ كننده‌ باشد به‌ دين‌ منظور:

 روي‌ مولد بخار يك‌ شير سه‌ راه‌ گذاشته‌ مي‌شود كه‌ روي‌ يك‌ انشعاب‌ آن‌ فشار سنج‌ اصلي‌ وروي‌ انشعاب‌ ديگر شير قطع‌ كننده‌ براي‌ نصب‌ فشار سنج‌ آزمايشي‌ قرار داده‌ مي‌شود.

 

 بخش‌ 7 - وسايل‌ آب‌ نما

ماده‌ 63: هر مولد بخار بايد داراي‌ يك‌ يا ترجيحاً دو آب‌ نما باشد و در اين‌ آب‌ نماها مراتب‌ و شرايط‌ زير رعايت‌ شود:

 الف‌ - طوري‌ قرار گيرد و يا با وسائلي‌ مجهز شود كه‌ به‌ سهولت‌ توسط‌ متصدي‌ مربوطه‌ قابل‌ رويت‌ باشد.

 ب‌ - در بالا و پايين‌ داراي‌ شير زود بند باشد كه‌ به‌ سهولت‌ بتوان‌ در صورت‌ شكستن‌ شيشه‌ آن‌ را از روي‌ زمين‌ بست‌. ج‌ - مستقيماً به‌ بدنه‌ مولد بخار توسط‌ لوله‌هايي‌ كه‌ قطر داخلي‌ آن‌ها كمتر از 12 ميليمتر (نيم‌ اينچ‌) نباشد متصل‌ گردد.

 د - مجهز به‌ شير تخليه‌ بوده‌ و فاضلاب‌ آن‌ در محلي‌ بدون‌ خطر هدايت‌ شود.

هـ‌ - مجهز به‌ شيشه‌ مسلح‌ يا حفاظ‌ مناسب‌ ديگري‌ باشد تا كارگران‌ را در صورت‌ شكستن‌ شيشه‌ و پرتاب‌ ذرات‌ آن‌ و يا خروج‌ آب‌ و بخار داغ‌ حفظ‌ نمايد. بدون‌ اين‌ كه‌ موجب‌ اشكال‌ خواندن‌ و ديدن‌ سطح‌ آب‌ گردد.

 ز - لازمست‌ حد مجاز سطوح‌ پايين‌ و بالاي‌ آب‌ توسط‌ علامت‌هايي‌ روي‌ لوله‌ آب‌نما مشخص‌ گردد.

ماده‌ 64: آب‌ نماها بايد طوري‌ نصب‌ و مستقر گردد كه‌ چنانچه‌ سطح‌ آب‌ در پايين‌ ترين‌ نقطه‌ قابل‌ رويت‌ برسد هنوز آب‌ به‌ ميزان‌ كافي‌ در ديگ‌ براي‌ جلوگيري‌ از خطرات‌ احتمالي‌ وجود داشته‌ باشد.

 

 بخش‌ 8 - شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌

ماده‌ 65: الف‌ - مولد بخار بايد لااقل‌ مجهز به‌ سه‌ شير كنترل‌ سطح‌ آب‌ باشد و اين‌ شيرها در همان‌ ارتفاع‌ حد فاصل‌ قسمت‌ تحتاني‌ و فوقاني‌ شيشه‌ آب‌ نماها نصب‌ شده‌ باشند.

 ب‌ - وقتي‌ كه‌ مولد بخار مجهز به‌ دو آب‌ نما با اتصالات‌ مستقل‌ بوده‌ و فاصله‌ افقي‌ آنها از يكديگر كمتر از هفتاد سانتيمتر نباشد در اين‌ صورت‌ نصب‌ شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ اختياري‌ خواهد بود.

 ج‌ - شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ براي‌ مولدهايي‌ كه‌ مجهز به‌ سيستم‌ كنترل‌ خود كار سطح‌ آب‌ مي‌باشند و همچنين‌ مولدهاي‌ كوچك‌ و كمتر از 120 ليتر حجم‌ لزومي‌ ندارد ولي‌ اين‌ قبيل‌ مولدها بايد مجهز به‌ يك‌ شير آزمايشي‌ در پايين‌ ترين‌ سطح‌ مجاز آب‌ باشند به‌ طوريكه‌ هر وقت‌ باز كنند آب‌ از آن‌ جاري‌ شود.

 د - مولدهاي‌ بخار نوع‌ لكوموتيو كه‌ بيشتر از 90 سانتيمتر قطر نداشته‌ باشد و همچنين‌ براي‌ مولدهاي‌ بخار ازنوع‌ اجاق‌ داخلي‌ و لوله‌ عبور دود افقي‌ كه‌ سطح‌ حرارتي‌ آنها از 5 متر‎مربع‌ متجاوز نباشد فقط‌ دو شير كنترل‌ سطح‌ آب‌ لازمست‌.

ماده‌ 66: شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ كه‌ بالاتر از سطح‌ زمين‌ و يا محل‌ كار و دورتر از دسترس‌ واقع‌ شده‌ اند بايد مجهز به‌ وسايل‌ زير باشند:

الف‌ - دسته‌ يا زنجيري‌ كه‌ بطور دائم‌ به‌ آنها متصل‌ بوده‌ و بتوان‌ شيرها را از پايين‌ باز و بسته‌ نمود.

ب- وسايل‎متناسب‌ براي‌ حفاظت‎كاركرد درمقابل‌ ريزش‎آب‌ يا بخار در حين‌ بازكردن‌ آنها.

 

 بخش‌ 9 - فشنگ‌ فوزيبل‌

ماده‌ 67: فشنگهاي‌ فوزيبل‌ مولد بخار كه‌ به‌ عنوان‌ وسيله‌ اضافي‌ براي‌ اعلام‌ خطر كم‌ شدن‌ سطح‌ آب‌ به‌ كار مي‌رود بايد در فواصلي‌ كه‌ از 12 ماه‌ تجاوز نكند تعويض‌ گردد و پوسته‌ فشنگ‌ نبايد مجدداً مورد استفاده‌ قرار گيرد.

ماده‌ 68: در مولدهايي‌ كه‌ فشار آنها از 5/17 كيلوگرم‌ بر سانتيمتر مربع‌ زيادتر باشد نبايد فشنگ‌ فوزيبل‌ به‌ كار برد.

ماده‌ 69: فشنگهاي‌ فوزيبل‌ در مولدهاي‌ بخار كه‌ با آتش‌ كوره‌ عمل‌ مي‌كند بايد در بالاترين‌ نقطه‌ كوره‌ كه‌ در معرض‌ حرارت‌ مستقيم‌ باشند نصب‌ گردند.

ماده‌70: درصورتي‌ كه‌ در مولدهاي‌ بخار فشنگ‌ فوزيبلي‌ به‌كار رود كه‌ با بخار عمل‌ مي‌كند بايد اين‌ فشنگ‌ در همان‌ سطحي‌ قرار گيرد كه‌ معمولاً فشنگ‌ فوزيبل‌ آتشي‌ نصب‌ مي‌شود.

 

بخش‌ 10 - سيستم‌ كنترل‌ خود كار سطح‌ آب‌

ماده‌ 71: مولدهايي‌ كه‌ بعد از تصويب‌ اين‌ آيين‌نامه‌ ساخته‌ و نصب‌ مي‌شوند بايد مجهز به‌ دو دستگاه‌ سيستم خود كار (الكتريكي‌ يا الكترونيكي‌) كنترل‌ سطح‌ آب‌ باشد به‌ طوريكه‌ بتوانند مراحل‌ زير را كنترل‌ نمايند:

 الف‌ - روشن‌ كردن‌ پمپ‌ تغذيه‌ جهت‌ تامين‌ كمبود آب‌ و خاموش‌ كردن‌ آن‌ بعد از تامين‌ آب‌ لازم‌.

 ب‌ - در صورتي‌ كه‌ پمپ‌ تغذيه‌ آب‌ روشن‌ نشده‌ و سطح‌ آب‌ مولد از حد مجاز پايين‌ تر برود سوخت‌ مشعل‌ قطع‌ گردد.

 ج‌ - چنانچه‌ پس‌ از قطع‌ سوخت‌ باز هم‌ پمپ‌ عمل‌ ننمايد منجر به‌ قطع‌ و خاموش‌ نمودن‌ كل‌ سيستم‌ مشعل‌ گردد.

 

 بخش‌ 11 - زير آب‌ يا لوله‌هاي‌ تخليه‌ مولدهاي‌ بخار

ماده‌ 72: هر مولد بخار بايد حداقل‌ مجهز به‌ يك‌ لوله‌ تخليه‌ يا زير آب‌ باشد كه‌ به‌ پايين‌ ترين‌ سطح‌ آب‌ ديگ‌ مربوطه‌ بوده‌ وروي‌ آن‌ يك‌ شير نصب‌ شود تا به‌وسيله‌ آن‌ بتوان‌ تمام‌ آب‌ ديگ‌ را خارج‌ نمود.

ماده‌ 73: در صورتي‌ كه‌ چند مولد بخار در يك‌ محل‌ نصب‌ شده باشند و لوله‌هاي‌ تخليه‌ آنها به‌ يك‌مجراي‌ مشترك‌ متصل‌باشد هريك‌ از لوله‌هاي‌ تخليه‌ ديگها بايد مجهز باشدبه‌:

 دو شير كه‌ به‌ آهستگي‌ باز شود.

با يك‌ شير آهسته‌ و يك‌ شير تند باز شود.

يا يك‌ شير تخليه‌ كه‌ توسط‌ كليد مخصوص‌ بازو بسته‌ شود و اين‌ كليد يگانه‌ كليد تمام‌ شيرهاي‌ تخليه‌ مولدها بوده‌ تا فقط‌ موقعي‌ كه‌ شير بسته‌ باشد بتوان‌ كليد را برداشت‌.

ماده‌ 74: شيرهاي‌ زيرين‌ لوله‌هاي‌ تخليه‌ در مولد بخار بايد از هر گونه‌ مانع‌ يا حفره‌هايي‌ كه‌ امكان‌ جمع‌ شدن‌ رسوبات‌ را دارد و مانع‌ جريان‌ گردد عاري‌ باشد.

ماده‌ 75: وقتي‌ كه‌ لوله‌هاي‌ تخليه‌ مولدهاي‌ بخار در معرض‌ حرارت‌ مستقيم‌ كوره‌ قرار گيرد بايد آنها را به‌ وسيله‌ مواد نسوز طوري‌ عايق‌ نمود كه‌ در ضمن‌ به‌ آساني‌ قابل‌ بازرسي‌ باشد.

ماده‌ 76: محل‌ ريزش‌ آب‌ لوله‌هاي‌ تخليه‌ مولدهاي‌ بخار بايد طوري‌ انتخاب‌ گردد كه‌ خطري‌ براي‌ كارگران‌ نداشته‌ باشد و همچنين‌ لوله‌هاي‌ تخليه‌ نبايد به‌ فاضلاب‌ مستراح‌ و روشويي‌ها مربوط‌ گردد مگر آنكه‌ قبلاً از مخازن‌ تخليه‌ مولد بخار عبور داده‌ شود.

ماده‌ 77: در صورتي‌ كه‌ مخازن‌ تخليه‌ براي‌ مولدهاي‌ بخار به‌ كار رود اين‌ مخزن‌ بايد داراي‌ وسايل‌ زير باشد:

 الف‌ - لوله‌هاي‌ هواكش‌ كه‌ شير يا سوپاپي‌ نداشته‌ و سطح‌ مقطع‌ آن‌ طوري‌ باشد كه‌ از زياد شدن‌ فشار در مخزن‌ جلوگيري‌ نمايد.

 ب‌ - مخزن‌ طوري‌ نصب‌ گردد كه‌ كليه‌ قسمتهاي‌ آنرا بتوان‌ به‌ سهولت‌ بازرسي‌ كرد .

 بخش‌ 12 - آبرساني‌ مولدهاي‌ بخار

ماده‌ 78: در صورتي‌ كه‌ تغذيه‌ مولدهاي‌ بخار تماماً از بخار تقطير شده‌ به‌ عمل‌ نيايد لازمست‌ براي‌ تامين‌ كمبود از آبهاي‌ مناسبي‌ كه‌ سبك‌ و تصفيه‌ كرده‌ باشند مصرف‌ نمايند تا از خوردگي‌ جدار مولدهاي‌ بخار و ايجاد رسوب‌ جلوگيري‌ شود. همچنين‌ مي‌بايستي‌ در مولدهاي‌ بخاري‌ كه‌ از آب‌ تقطير شده‌ و برگشتي‌ استفاده‌ مي‌گردد در مسير تغذيه‌ آب‌ به‌ ديگ‌ دستگاه‌ جذب‌ گازهاي‌ محلول‌ در آب‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 79: انتهاي‌ لوله‌هاي‌ آب‌ رساني‌ بايد داراي‌ شرايط‌ زير باشد:

 الف‌ - طوري‌ نصب‌ شود كه‌ آب‌ ورودي‌ در هيچ‌ حال‌ مستقيماً به‌ سطوحي‌ كه‌ در معرض‌ تشعشع‌ آتش‌ يا تماس‌ با گاز در درجات‌ حرارت‌ زياد مي‌باشند برخورد ننمايند و همچنين‌ اين‌ برخورد نزديك‌ به‌ اتصالات‌ پرچ‌ (يا جوش‌) شده‌ پوسته‌ كوره‌ يا اتصالات‌ پرچ‌ (يا جوش‌) شده‌ جدار ديگ‌ صورت‌ نگيرد.

 ب‌ - در صورت‌ لزوم‌ موانع‌ سپر مانندي‌ براي‌ انحراف‌ جريان‌ آب‌ از اتصالات‌ پرچ‌ (يا جوش‌) شده‌ تعبيه‌ نمايند.

ماده‌ 80: لوله‌هاي‌ آب‌ رساني‌ مولدهاي‌ بخار بايد به‌ يك‌ شير يك‌ طرفه‌ (يا سوپاپ‌ سد كننده‌ ) مجهز بوده‌ و بين‌ آن‌ و مولد بخار شير ديگري‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 81: در صورتي‌ كه‌ تعداد 2 يا چند مولد بخار از منبع‌ مشتركي‌ آب‌ بگيرند هر يك‌ از انشعابات‌ لوله‌هاي‌ آب‌ رساني‌ نيز بايد داراي‌ شيري‌ باشند كه‌ بين‌ شير كنترل‌ يك‌ طرفه‌ و منبع‌ آب‌ رساني‌ نصب‌ شده‌ باشند به‌ نحوي‌ كه‌ مانع‌ جريان‌ آب‌ از مولد به‌ مولد ديگر گردد.

ماده‌ 82: وقتي‌ كه‌ مولدهاي‌ بخار مجهز به‌ دو دستگاه‌ آب‌ رساني‌ باشند بايد براي‌ هر يك‌ از آنها شرايط‌ مندرج‌ در مواد 78 تا 81 رعايت‌ شود.

ماده‌ 83: وقتي‌ كه‌ پيش‌ گرم‌ كن‌ و يا دستگاه‌هاي‌ ديگر گرم‌ كننده‌ آب‌ ورودي‌ مستقيماً بدون‌ واسطه‌ يك‌ شير متصل‌ به‌ مولد بخار باشد در اين‌ صورت‌ شيرهاي‌ آب‌ رساني‌ و يا شيرهاي‌ كنترل‌ يكطرفه‌ بايد قبل‌ از پيش‌ گرم‌ كن‌ و يا گرم‌ كننده‌ آب‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 84: درمواردي‌ كه‌ دستگاه‌ گرم‌ كننده‌ آب‌ از نوع‌ روباز بوده‌ و با بخارهاي‌ خروجي‌ يك‌ ماشين‌ بخار گرم‌ شود. لازمست‌ يك‌ وسيله‌ جداكننده‌ روغن‌ روي‌ لوله‌ خروج‌ بخار ماشين‌ نصب‌ شود تا مانع‌ اختلاط‌ روغن‌ با آب‌ گردد.

ماده‌ 85: مولدهاي‌ بخار كه‌ بيش‌ از 25 متر مربع‌ سطح‌ حرارتي‌ دارند بايد لااقل‌ داراي‌ دو دستگاه‌ آب‌ رساني‌ مجهز به‌ وسايل‌ محرك‌ مستقل‌ باشند كه‌ در هر يك‌ از آنها معادل‌ دو برابر قدرت‌ تبخير مولد بوده‌ باشد.

ماده‌ 86: در واحدهايي‌ كه‌ از مولد بخار استفاده‌ مي‌نمايند لازمست‌ آزمايش‌ها و كنترل‌هاي‌ لازم‌ را روي‌ آب‌ مصرفي‌ و آب‌ تصفيه‌ شده‌ خروجي‌ دستگاه‌ سختي‌ گير ديگ‌ مستمراً به‌ عمل‌ آورده‌ و نتيجه‌ در فرم‌هاي‌ مخصوص‌ مولدهاي‌ بخار ضبط‌ و نگهداري‌ شود.

ماده‌ 87: براساس‌ آزمايشات‌ فوق‌ بايد مواد شيميايي‌ لازم‌ طبق‌ نظر متخصصين‌ در زمان‌ها مناسب‌ به‌ آب‌ ديگ‌ افزوده‌ گردد.

 

 بخش‌ 13 پيش‌ گرم‌ كن‌ آب‌

ماده‌ 88: پيش‌ گرم‌ كن‌هايي‌ كه‌ روي‌ مولدهاي‌ بخار به‌ كار مي‌روند بايد داراي‌ تجهيزات‌ زير باشند:

 الف‌ - دماسنج‌ براي‌ تعيين‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ ورودي‌ و خروجي‌ پيش‌ گرم‌ كن‌.

 ب‌ - دريچه‌ تنظيم‌ كننده‌ ميزان‌ خروج‌ دود بين‌ محفظه‌ احتراق‌ و پيش‌ گرم‌ كن‌.

 ج‌ - دهانه‌هاي‌ دست‌رو روي‌ كلكتورها در مقابل‌ هر يك‌ از لوله‌ها به‌ منظور خارج‌ ساختن‌ رسوبات‌ جمع‌ شده‌ در داخل‌ آن‌.

 د - يك‌ سوپاپ‌ اطمينان‌.

ماده‌ 89: اطاق‌ پيش‌ گرم‌ كن‌ها بايد داراي‌ دريچه‌هاي‌ تهويه‌ اي‌ باشند كه‌ به‌ وسيله‌ آنها جريان‌ هوا در فضاي‌ دور پيش‌ گرم‌ كن‌ سهل‌ گردد و همچنين‌ داراي‌ دريچه‌هاي‌ انفجار باشد كه‌ در مواقع‌ انفجار و ازدياد بي‌ موقع‌ فشار داخل‌ اطاق‌ به‌ طرف‌ خارج‌ باز گردد، اين‌ دريچه‌ها بايستي‌ در ارتفاع‌ حداقل‌ دو متر از پاگرد باشند.

 

 بخش‌ 14 - دستگاه‌ خودكار مكش‌ دود

ماده‌ 90: تنظيم‌ كننده‌هاي‌ خودكار ورودي‌ هوا و خروجي‌ دود در مولدهاي‌ بخار بايد طوري‌ تعبيه‌ شده‌ باشند كه‌ در موقع‌ خراب‌ شدن‌ و يا از كار افتادن‌ مكانيسم‌ خود كار آنها از بسته‌ شدن‌ مجراي‌ خروجي‌ دود و باز شدن‌ مجراي‌ ورودي‌ هوا جلوگيري‌ به‌ عمل‌ آيد.

 

 بخش‌ 15 - سيستم‌هاي‌ سوخت‌ رساني‌ مولدها

ماده‌91: درمولدهاي‌ بخار باسوخت‌ گازبايد هر سوخت‎پاش(مشعل‌) به‎وسايل‌‎زيرمجهز باشد:

 الف‌ - ديگ‌ شير مخصوص‌ به‌ منظور قطع‌ سريع‌ گاز.

 ب‌ - يك‌ مجراي‌ قاب‌ تنظيم‌ ورود گاز و يا مجرايي‌ كه‌ دهانه‌ آن‌ برحسب‌ احتياج‌ قابل‌ تعويض‌ باشد.

 ج‌ - يك‌ سد كننده‌ قابل‌ تنظيم‌ هواي‌ مورد نياز كه‌ بتواند به‌ طور كامل‌ ورود هوا را قطع‌ كند. اين‌ سد كننده‌ بايد داراي‌ ضامن‌ فنري‌ و يا پيچي‌ باشد كه‌ از باز شدن‌ بي‌مورد آن‌ جلو گيري‌ كند.

 د - يك‌ لوله‌ مخلوط‌ كننده‌ هوا و گاز كه‌ طولش‌ لااقل‌ 6 برابر كوچكترين‌ قطر آن‌ باشد.

هـ - شعله‌ كوچك‌ دايمي‌ (گيرانه‌).

 و - تا حدود امكان‌ يك‌ تنظيم‌ كننده‌ خودكار ورود گاز كه با فشار بخار عمل‌ كند و به‌ نحوي‌ ساخته‌ شود كه‌ در موقع‌ خرابي‌ آن‌ بخار به‌ داخل‌ اطاق‌ سوخت‌ و يا لوله‌هاي‌ ورودي‌ گاز نفوذ ننمايد.

ماده‌ 92: مولدهاي‌ بخاري‌ كه‌ باسوخت‌ گاز كار مي‌كنند نبايد در محوطه‌ محصور نصب‌ شود مگر اينكه‌ محوطه‌ مذكور مجهز به‌ وسايل‌ تهويه‌ دائم‌ باشد تا از جمع‌ شدن‌ گاز در آن‌ جلوگيري‌ به‌ عمل‌ آيد.

ماده‌ 93: در مورد مولدهاي‌ بخار ذغال‌ سوز كه‌ به‌ طور خود كار تغذيه‌ مي‌شوند كليه‌ قسمت‌هاي‌ متحرك‌ كه‌ احتمال‌ برخورد با كارگر دارند و ايجاد خطر مي‌نمايند بايد به‌ وسايل‌ لازم‌ طبق‌ مقررات‌ مربوط‌ به‌ اين‌ موضوع‌ حفاظت‌ شده‌ باشند.

 

بخش‌ 16 - اتوكلاوهايي‌ كه‌ مستقيماً با شعله‌ گرم‌ مي‌شوند

ماده‌ 94: اتوكلاوهايي‌ كه‌ مستقيماً با شعله‌ گرم‌ مي‌شوند بايد مجهز به‌ يك‌ ترموكوپل‌ الكتريك‌ باشند كه‌ در داخل‌ و كف‌ اتوكلاو جوش‌ شده‌ باشد تا موقعي‌ كه‌ حرارت‌ اتوكلاو از حد مجاز تجاوز كند سبب‌ قطع‌ سوخت‌ اتوكلاو گردد.

 

 فصل‌ سوم‌ مولدهاي‌ بخار با فشار كم‌ و ديگهاي‌ آب‌ داغ‌

 

 بخش‌ 1 - فشار و درجه‌ حرارت‌

ماده‌ 95: مولدهاي‌ بخار با فشار كم‌ كه‌ در اين‌ فصل‌ مورد بحث‌ مي‌باشد آنهايي‌ هستند كه‌ بخار حاصله‌ صرفاً براي‌ گرم‌ كردن‌ در فشار كم‌ به‌ كار برده‌ شود و فشار موثر بخار از يك‌ آتمسفر (يك‌ كيلو گرم‌ بر سانتيمتر مربع‌) تجاوز ننمايد. ديگهاي‌ آب‌ گرم‌ مورد بحث‌ در اين‌ فصل‌ نيز ديگهايي‌ هستند كه‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ گرم‌ توليدي‌ از 120 درجه‌ سانتيگراد بيشتر نباشد در غير اين‌ دو حالت‌ و در صورت‌ تجاوز فشار يا درجه‌ حرارت‌ از حدود فوق‌ الذكر مولد يا ديگ‌ مشمول‌ مقررات‌ فصل‌ دوم‌ (مولدهاي‌ بخار با فشار قوي‌ و متوسط‌) بوده‌ و جنس‌ ساختماني‌ آنها نمي‌تواند از چدن‌ باشد.

 

بخش‌ 2 - دريچه‌هاي‌ بازديد

ماده‌ 96: مولدهاي‌ بخار با فشار كم‌ كه‌ از ورقه‌ فولاد ساخته‌ شده‌ باشند بايد داراي‌ دريچه‌ بازديد آدم‌ رو و دريچه‌ شستشو(دريچه‌ دست‌ رو) براي‌ تميز كردن‌ باشد تا به‌ وسيله‌ آنها بازرسي‌ داخلي‌ و رسوب‌ گيري‌ امكان‌ پذير گردد ولي‌ در مورد مولدهاي‌ كوچك‌ كه‌ ورود كارگر غير ممكن‌ است‌ مي‌توان‌ از تعبيه‌ دريچه‌ آدم‌ رو صرفنظر كرد.

ماده‌ 97: دريچه‌ آدم‌ رو جهت‌ بازديد و يا دريچه‌هاي‌ شستشو كه‌ در سر و يا جدار مولدهاي‌ بخار استوانه‌ اي‌ فولادي‌ تعبيه‌ مي‌شود بايد طبق‌ مشخصات‌ مواد 33 - 34 - 35 از مقررات‌ بخش‌ 2 فصل‌ دوم‌ باشد مگر در مورد ديگهاي‌ نوع‌ لوكوموتيو يا مولدهاي‌ با اجاق‌ خارجي‌ و انواع‌ ديگري‌ كه‌ ساختمان‌ آنها اجازه‌ تعبيه‌ دريچه‌هاي‌ آدم‌ رو را نمي‌دهد.

ماده‌ 98:  مولدهاي‌ بخار با فشار كم‌ و ديگهاي‌ آب‌ گرم‌ كه‌ از چدن‌ ساخته‌ شده‌ اند بايد داراي‌ دريچه‌هاي‌ شستشو مناسب‌ جهت‌ رسوب‌گيري‌ باشند.

 

 بخش‌ 3 - سوپاپ‌ اطمينان‌

ماده‌ 99:  مولد بخار با فشار كم‌ بايد لااقل‌ مجهز به‌ يك‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ يا وسيله‌ ايمني‌ ديگر جهت‌ تخفيف‌ فشار زايدي‌ كه‌ احياناً ايجاد شود باشد. اين‌ وسايل‌ لازم‌ است‌ قبلاً از نظر ساختماني‌ و درستي‌ عمل‌ مورد آزمايش‌ قرار گيرد.

ماده‌ 100: سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ بايد با مقررات‌ مواد 38 تا 45 بخش‌ 3 فصل‌ دوم‌ وفق‌ داده‌ و پلمپ‌ گردد. ضمناً طوري‌ تنظيم‌ نشوند كه‌ بخار را در فشاري‌ كمتر از يك‌ كيلوگرم‌ بر سانتيمتر مربع‌ تخليه‌ نمايد. پلمپ‌ بايد طوري‌ به‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ متصل‌ گردد كه‌ نتوان‌ آن‌ را بدون‌ شكستن‌ پلمپ‌ از دستگاه‌ جدا نمود.

 

بخش‌ 4 - سوپاپ‌ اطمينان‌ فشار آب‌

ماده‌ 101: هر ديگ‌ آب‌ داغ‌ بايد لااقل‌ مجهز يك‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ يا مخزن‌ انبساط‌ باشد.

ماده‌ 102: سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ فشار آب‌ براي‌ ديگهاي‌ آب‌ داغ‌ بايد طوري‌ تنظيم‌ شده‌ باشد كه‌ در فشارهاي‌ مساوي‌ با اندكي‌ كمتر از فشار موثر مجاز ديگ‌ باز گردد.

ماده‌ 103: درسوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ فشارآب‌ استعمال‌ ديافراگم‌ و نشيمن‌هاي‌ لاستيكي‌ با اجناس‌ مشابه‌ كه‌ دراثر آب‌داغ‌ يا بخارپوسيدگي‌ و ياخرابي‌ پيداكند و ازكاربيفتدممنوع‌ است‌.

ماده‌ 104: سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ فشار آب‌ بايد طوري‌ قرار گيرد كه‌ خطر سوختگي‌ براي‌ افراد ايجاد نكند يا به‌ وسيله‌ لوله‌ به‌ خارج‌ ادامه‌ پيداكند.

ماده‌ 105: در صورتي‌ كه‌ در لوله‌ ورودي‌ آب‌ مولد بخار با فشار كم‌ يا ديگ‌ آب‌ داغ‌ شير سد كننده‌ نصب‌ شده‌ باشد لازمست‌ شير سد كننده‌ ديگري‌ در لوله‌ خروجي‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 106: در صورتي‌ كه‌ 2 يا چند مولد بخار با فشار كم‌ يا ديگ‌ آب‌ داغ‌ به‌ لوله‌ يا شبكه‌ مشترك‌ متصل‌ باشد لازمست‌ در لوله‌هاي‌ ورود و خروج‌ هر كدام‌ شيرهاي‌ سد كننده‌ اي‌ وجود داشته‌ باشد.

 

بخش‌ 6 - منبع‌ آب‌ پركن‌ (منبع‌ انبساط‌)

ماده‌ 107: منبع‌هاي‌ آب‌ پركن‌ مولدهاي‌ بخار با فشار كم‌ يا ديگهاي‌ آب‌ داغ‌ تابع‌ همان‌ مقررات‌ مواد در بخش‌ 5 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهاي‌ بخار با فشار متوسط‌ و قوي‌ مي‌باشد.

 

 بخش‌ 7 - فشار سنج‌

ماده‌ 108: هرمولد بخار با فشار كم‌ بايد مجهز به‌ يك‌ فشار سنج‌ بخار باشد كه‌ ساختمان‌ و نصب‌ آن‌ با مقررات‌ موادبخش6 ازفصل‌دوم‌ مربوط‌ به‌مولدهاي‌ بخار با فشار زياد و متوسط‌ تطبيق‌نمايد.

 

 بخش‌ 8 - فشار سنج‌ آب‌

ماده‌ 109: هر ديگ‌ آب‌ داغ‌ بايد مجهز به‌ يك‌ فشار سنج‌ آب‌ باشد و اين‌ دستگاه‌ طوري‌ به‌ ديگ‌ يا به‌ لوله‌ اصلي‌ خروجي‌ متصل‌ باشد كه‌ جداكردن‌ آن‌ از ديگ‌ ميسر نباشد مگر به‌ وسيله‌ شير مخصوص‌ خود دستگاه‌ و شير مخصوص‌ فشار سنج‌ روي‌ لوله‌ اي‌ نزديك‌ به‌ آن‌ نصب‌ مي‌گردد. اين‌ شير داراي‌ دسته‌ گونيا شكل‌ مي‌باشد كه‌ در موقع‌ باز بودن‌ به‌ موازات‌ لوله‌ آب‌ قرار مي‌گيرد.

ماده‌ 110: صفحات‌ فشار سنج‌ در ديگهاي‌ آب‌ داغ‌ بايد:

 الف‌ - لااقل‌ تا يك‌ برابر و نيم‌ حداكثر فشار مجاز درجه‌ بندي‌ شده‌ باشد.

 ب‌ - رقم‌ شاخص‌ حداكثر فشار مجاز به‌ رنگ‌ قرمز نشانه‌ گذاري‌ شده‌ باشد.

 

 بخش‌ 9 - تنظيم‌ كننده‌ سوخت‌ به‌ وسيله‌ فشار بخار

ماده‌ 111: وقتي‌ دستگاه‌ تنظيم‌ سوخت‌ به‌وسيله‌ فشار بخار فرمان‌ داده‌ شود بايد اين‌ دستگاه‌ طوري‌ تنظيم‌ شده‌باشد كه‌ مانع‌ بالارفتن‌ فشار مولد از يك‌ كيلوگرم‌ بر سانتيمتر مربع‌گردد.

 

 بخش‌ 10 - دماسنج‌

ماده‌ 112: هر ديگ‌ آب‌ داغ‌ بايد مجهز به‌ يك‌ دماسنج‌ با رعايت‌ شرايط‌ زير باشد:

 الف‌ - طوري‌ نصب‌ شده‌ باشد كه‌ به‌سهولت‌ بتوان‌ در موقع‌ خواندن‌ فشار ديگ‌ درجه‌ حرارت‌ را نيز خواند.

 ب‌ - طوري‌ به‌ ديگ‌ مرتبط‌ شود كه‌ هميشه‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ ديگ‌ را تعيين‌ نمايد.

 بخش‌ 11 - دستگاه‌ تنظيم‌ سوخت‌ به‌وسيله‌ درجه‌ حرارت‌

ماده‌ 113: هر ديگ‌ آب‌ داغ‌ بايد مجهز به‌ يك‌ دستگاه‌ تنظيم‌ سوخت‌ باشد كه‌ تحت‌ تاثير درجه‌ حرارت‌ آب‌ عمل‌ نمايد، اين‌ دستگاه‌ ميزان‌ سوخت‌ را طوري‌ تنظيم‌ مي‌نمايد كه‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ نتواند از 120 در جه‌ سانتيگراد تجاوز نمايد.

 

 بخش‌ 12 - آب‌ نماي‌ شيشه‌اي‌

ماده‌ 114: هر مولد بخار با فشار كم‌ بايد مجهز به‌ يك‌ يا چند دستگاه‌ آب‌ نماي‌ شيشه‌ اي‌ باشد به‌ طوريكه‌:

 الف‌ - در قسمت‌ پايين‌ يك‌ شير براي‌ تسهيل‌ تميز كردن‌ در نظر گرفته‌ شود.

 ب‌ - از نظر ساير شرايط‌ با مقررات‌ بخش‌ 7 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهاي‌ بخار با فشار متوسط‌ و قوي‌ تطبيق‌ نمايد.

 

 بخش‌ 13 - شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌

ماده‌ 115: هر مولد بخار با فشار كم‌ بايد داراي‌دو يا چند شيركنترل‌ سطح‌ آب‌ باشد به‌طوري‌ كه‌:

 الف‌ - در بالاترين‌ و پايين‌ ترين‌ سطح‌ مجاز آب‌ ديگ‌ نصب‌ گردد.

 ب‌ - با مقررات‌ مواد بخش‌ 8 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهاي‌ بخار با فشار متوسط‌ و قوي‌ تطبيق‌ نمايد.

 

 بخش‌ 14 - سيستم‌ لوله‌هاي‌ ديگ‌

ماده‌ 116: شبكه‌ لوله‌ كشي‌ بايد طوري‌ نصب‌ گردد كه‌:

 الف‌ - خطر يخبندان‌ لوله‌ها در بين‌ نباشد.

 ب‌ - لوله‌ انبساط‌ مربوطه‌ به‌ طور تصادفي‌ بسته‌ نشود.

 

 بخش‌ 15 - زير آب‌ و تاسيسات‌ تخليه‌ ديگ‌

ماده‌ 117: هر مولد بخار با فشار كم‌ يا ديگ‌ آب‌ داغ‌ بايد داراي‌ زير آب‌ جداگانه‌ با لوله‌ و شير تخليه‌ باشد كه‌ با مقررات‌ مواد بخش‌ 10 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهاي‌ بخار با فشار زياد و متوسط‌ تطبيق‌ نمايد.

 

 بخش‌ 16 - لوله‌هاي‌ آب‌ رساني‌

ماده‌ 118: آب‌ ورودي‌ نبايد مستقيماً برروي‌ قسمت‌هايي‌ كه‌ در معرض‌ تابش‌ مستقيم‌ حرارت‌ كوره‌ قرار دارند جاري‌ گردد.

ماده‌ 119: در جايي‌ كه‌ آب‌ رساني‌ كلي‌ يا كمبود آب‌ مولد بار يا ديگ‌ آب‌ داغ‌ به‌ وسيله‌ ديگ‌ شبكه‌ تحت‌ فشار تامين‌ شود لازمست‌ اين‌ شبكه‌ به‌ دستگاه‌ آب‌ رساني‌ ديگ‌ مربوط‌ گرديده‌ و مستقيماً به‌ خود ديگ‌ متصل‌ نگردد.

ماده‌ 120: در مولدهاي بخار با فشار كم‌ و ديگهاي‌ آب‌ داغ‌ آب‌ گيري‌ نبايد از مجاري‎ايكه‌ براي‌ منبع‎آب‌ پركن‌ يا شيشه‌هاي‌ آب‎نما يا شيرهاي‎كنترل‌ سطح‎آب‌ تعبيه‎شده‎صورت‎پذيرد.

 

بخش‌ 17 - دستگاه‌هاي‌ خود كار آب‌ رساني‌ و قطع‌ سوخت‌

ماده‌ 121: هر مولد بخار با دستگاه‌ سوخت‌ گيري‌ خودكار بايد مجهز به‌ دستگاه‌ خود كار آب‌ رساني‌ يا وسيله‌ خود كار قطع‌ سوخت‌ باشد به‌ طوري‌ كه‌ وقتي‌ سطح‌ آب‌ داخل‌ مولد يا ديگ‌ به‌ پايين‌ ترين‌ حد مجاز رسيد:

 الف- سوپاپ‌ يكطرفه‌ آبگيري‌ نتواند از طريق‌ محفظه‌ شناور آب‌ را به‌ داخل‌ ديگ‌ برساند.

 ب‌ - دستگاه‌ به‌ طور خود كار يكي‌ از سه‌ عمل‌ زير را انجام‌ دهد.

 1 - سوخت‌ را قطع‌ كند.

 2 - آب‌ به‌ مقدار لازم‌ به‌ ديگ‌ برساند.

 3 - همزمان‌ با قطع‌ سوخت‌ آب‌ گيري‌ نمايد.

 

فصلچهارم- بهرهبرداري‌ و مراقبت‌ مولدهاي‌ بخار  و ديگهاي‌ آب‌داغ

بخش‌ 1 - كليات‌

ماده‌ 122: مولدهاي‌ بخار اعم‌ از اينكه‌ تغذيه‌ سوخت‌ آنها به‌ طور دستي‌ يا خودكار باشد مادامي‌ كه‌ در جريان‌ بهره‌ برداري‌ هستند بايد همواره‌ تحت‌ نظارت‌ صحيح‌ و مناسب‌ قرار داشته‌ باشند.

ماده‌ 123: كاركنان‌ و متصديان‌ بهره‌ برداري‌ ومراقبت‌ مولدهاي‌ بخار و ديگهاي‌ آب‌ داغ‌ بايستي‌ داري‌ صلاحيت‌ كافي‌ و صاحب‌ تجارب‌ و معلومات‌ فني‌ باشند.

ماده‌ 124: فقط‌ كاركنان‌ مامور رسيدگي‌ و تعمير ديگ‌ و كساني‌ كه‌ مستقيماً با قسمت‌ توليد نيرو ارتباط‌ دارند و اشخاصي‌ كه‌ در معيت‌ افراد مجاز و صلاحيتدار هستند حق‌ ورود به‌ ديگ‌ خانه‌ را دارند.

 

بخش‌ 2 - مقدمات‌ براي‌ راه‌ اندازي‌ مولدها

ماده‌ 125: قبل‌ از آنكه‌ مولدهاي‌ بخار جديد يا تعمير شده‌ مورد استفاده‌ قرار گيرند بايد داخل‌ و خارج‌ آنها كاملاً معاينه‌ شوند به‌ طوريكه‌ اطمينان‌ حاصل‌ شود كه‌:

 الف‌ - كسي‌ در داخل‌ دستگاه‌ نباشد.

 ب‌ - هيچگونه‌ ماده‌ خارجي‌ و ابزار در آن‌ باقي‌ نمانده‌ باشد.

 ج‌ - كليه‌ لوازم‌ و ضمائم‌ لوله‌ كشي‌ها كاملاً آماده‌ به‌ كار باشند.

 د - كليه‌ دهانه‌ها و مجاري‌ تخليه‌ و دريچه‌هاي‌ بازديد بسته‌ باشند.

هـ- لوله‌هاي‌ مربوط‌ به‌ دريچه‌هاي‌ اطمينان‌ - فشار سنج‌هاي‌ بخار و همچنين‌ لوله‌هاي‌ مربوط‌ به‌ منبع‌ آب‌ رساني‌ باز باشند.

ماده‌ 126: قبل‌ از باز كردن‌ شيرهاي‌ آبرساني‌ براي‌ پركردن‌ مولد شير تخليه‌ هوا بايد باز باشد تا هواي‌ موجود به‌ آساني‌ تخليه‌ گردد.

ماده‌ 127: قبل‌ از روشن‌ كردن‌ اجاق‌ بايد ديگ‌ را تا سطح‌ مجاز توليد بخار يا بالاتر از آن‌ از آب‌ پرنموده‌ باشند.

 

 بخش‌ 3 - گرم‌ كردن‌ مولدهاي‌ بخار و ديگهاي‌ آب‌ داغ‌

ماده‌ 128: گرم‌ كردن‌ مولدها همواره‌ بايد به‌ آهستگي‌ و ملايت‌ و بدون‌ مصرف‌ سوخت‌ زياد صورت‌ گيرد. رعايت‌ اين‌ موضوع‌ مخصوصاً درمورد مولدهاي‌ بخار نو يا مولدهايي‌ كه‌ به‌ تازگي‌ نصب‌ شده‌ باشند لازمست‌ به‌ نحوي‌ كه‌ همه‌ قسمت‌ها بطور يكنواخت‌ گرم‌ شده‌ و از اثرات‌ انبساط‌ ناشي‌ از گرم‌ شدن‌ شديد جلوگيري‌ به‌ عمل‌ آيد.

ماده‌ 129: قبل‌ از آتش‌ كردن‌ اجاق‌ دستگاه‌هاي‌ تنظيم‌ ورود هوا و خروج‌ دود بايد باز باشد.

ماده‌ 130: در صورتي‌ كه‌ چند مولد بخار به‌ دودكش‌ مشتركي‌ متصل‌ باشند وقتي‌ كه‌ يكي‌ از اين‌ مولدها را بخواهند روشن‌ كنند بايد كليه‌ دريچه‌ها و تنظيم‌ كننده‌هاي‌ دود و هواي‌ مولدهاي‌ خاموش‌ مربوط‌ به‌ اين‌ دودكش‌ بسته‌ باشد.

ماده‌ 131: اگر ذغال‌ يا چوب‌ به‌ عنوان‌ سوخت‌ در مولدها مصرف‌ شود بايد از به‌ كار بردن‌ سوختهاي‌ مايع‌ يا ساير مواد قابل‌ اشتعال‌ كه‌ موجب‌ انفجار يا پس‌ زدن‌ شعله‎ي‌ گردد خودداري‌ شود.

ماده‌ 132: چيدن‌ و آماده‌ كردن‌ آتش‌ گيرانه‌هاي‌ مقدماتي‌ در مولدهايي‌ كه‌ مصرف‌ چوب‌ يا ذغال‌ داشته‌ و تحت‌ تعمير يا خارج‌ از سرويس‌ هستند بايد ممنوع‌ شود تا از خطرات‌ احتمالي‌ براي‌ كارگران‌ در صورت‌ روشن‌ شدن‌ اجاق‌ قبل‌ از آنكه‌ مولد آماده‌ بكار باشد جلوگيري‌ به‌ عمل‌ آيد.

ماده‌ 133: قبل‌ از روشن‌ كردن‌ آتش‌ در مولدهاي‌ با سوخت‌هاي‌ نفتي‌ لازمست‌ آتش‌ كار شخصاً اطمينان‌ حاصل‌ كند كه‌:

 الف‌ - در كف‌ اجاق‌ و اطراف‌ سوخت‌ پاشها يا در جلو دستگاه‌ مواد نفتي‌ وجود نداشته‌ باشد.

 ب‌ - به‌منظور خارج‌ ساختن‌ هرگونه‌ بخار يا گازي‌ كه‌ ممكن‌ است‌ موجب‌ انفجار گردد فضاي‌ اطاق‌ بخوبي‌ تهويه‌ شده‌ باشد.

ماده‌ 134: در صورتي‌ كه‌ نفت‌ - گاز - گردذغال‌ يا پوشال‌ و امثال‌ آن‌ به‌ عنوان‌ سوخت‌ در مولد مصرف‌ شود بايد:

 الف‌ - صفحات‌ تنظيم‌ خروج‌ دود به‌ اندازه‌ كافي‌ باز شوند تا عمل‌ مكش‌ به‌ آرامي‌ انجام‌ گرفته‌ و در ضمن‌ از پس‌ زدن‌ شعله‌ جلوگيري‌ شود.

 ب‌ - در صورتي‌ كه‌ سوخت‌ پاش‌ مجهز به‌ گيرانه‌ دائم‌ يا وسيله‌ خودكار لازم‌ براي‌ آتش‌ زدن‌ نباشد توسط‌ مشعل‌هاي‌ دستي‌ كه‌ دسته‌ آنها به‌ اندازه‌ كافي‌ طويل‌ باشد روشن‌ گردد.

ماده‌ 135: در صورتي‌ كه‌ اجاق‌ داراي‌ پيش‌ از دو سوخت‌ پاش‌ گاز يا نفت‌ باشد لازمست‌ ابتدا سوخت‌ پاشي‌ كه‌ در وسط‌ قرار دارد روشن‌ شود.

 

 بخش‌ 4 - شروع‌ بهره‌ برداري‌ از مولدها

ماده‌ 136: وقتي‌ مولد گرم‌ شد بايد:

 الف‌ - سطح‌ آب‌ شيشه‌هاي‌ آب‌ نما به‌ وسيله‌ شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ آزمايش‌ شود.

 ب‌ - شير تخليه‌ هوا پس‌ از چند دقيقه‌ خروج‌ بخار بسته‌ شود.

 ج‌ - زير آب‌ ازنظر وجود نشت‌ مورد بازديد قرار گيرد.

 د - فشار بخار را به‌ آهستگي‌ افزايش‌ دهند.

ماده‌ 137: براي‌ وارد ساختن‌ بخار در لوله‌ها و اتصالات‌ سرد بايستي‌ شيرهاي‌ مربوطه‌ به‌ آهستگي‌ باز شوند تا حرارت‌ آنها بتدريج‌ بالا رود.

ماده‌ 138: وقتي‌ فشار بخار در مولد به‌ ميزان‌ فشار لازم‌ (فشار گاز) رسيد لازمست‌:

 الف‌ - سوپاپ‌هاي‌ اطمينان‌ با دست‌ امتحان‌ شوند.

 ب‌ - لوله‌ خروجي‌ دود بين‌ مولد و دود كش‌ اصلي‌ بايد كاملا باز باشد.

 ج‌ - شير سد كننده‌ مابين‌ مولد بخار و لوله‌هاي‌ اصلي‌ بعدي‌ به‌ آهستگي‌ باز شود و چنانچه‌ از شير يك‌ طرفه‌ استفاده‌ مي‌شود شير بخار بايد به‌ نحوي‌ باز شود كه‌ صفحه‌ شير بطور خود كار و به‌ آهستگي‌ بالا رود و در جايي‌ كه‌ از شير يك‌ طرفه‌ استفاده‌ نمي‌شود شير سد كننده‌ بخار با نهايت‌ آهستگي‌ باز گردد تا فشار مولد بخار با فشار ساير مولدهايي‌ كه‌ در مدار قرار دارند برابر شود.

ماده‌ 139: شيرها - آب‌ نماها - فشار سنج‌ها - لوله‌ها و نيز كليه‌ متعلقات‌ مولد بايد در تمام مدت‌ بهره‌ برداري‌ تحت‌ مراقبت‌ قرار گيرند و نتايج‌ بازديد در فرمهاي‌ مخصوص‌ كتباً ضبط‌ و نگاهداري‌ گردد.

ماده‌ 140: صفحات‌ مدرج‌ و شيشه‌هاي‌ وسايل‌ اندازه‌ گيري‌ فشار - شيشه‌هاي‌ آب‌ نما و دماسنج‌ها بايد تميز و قابل‌ رويت‌ نگهداري‌ شوند.

 

 بخش‌ 5 - مراقبت‌ از آتش‌ مولدهاي‌ بخار

ماده‌141:وضع‎احتراق‌ سوخت‎مولدهايي‌ كه‌ دركار هستند بايد حتي‎الامكان‌منظم‎و ثابت‌ باشد.

ماده‌ 142: اگر شعله‌ برگشت‌ نمايد سوخت‌ اجاق‌ بايد كاملاً قطع‌ شود و قبل‌ از آتش‌ كردن‌ مجدد بايد اجاق‌ را كاملاً تهويه‌ نمود.

ماده‌ 143: در مورد سوخت‌ ذغالي‌ و تغذيه‌ دستي‌ سوخت،‌ متصديان‌ مربوطه‌ بايد:

 الف‌ - قبل‌ از ريختن‌ سوخت‌ جديد و يا به‌ همزدن‌ سوخت‌ داخل‌ اجاق‌ اطمينان‌ حاصل‌ كنند كه‌ دريچه‌هاي‌ دود باز باشد.

 ب‌ - در موقع‌ باز كردن‌ دريچه‌ اجاق‌ پشت‌ آن‌ به‌ قسمتي‌ بايستند كه‌ در اثر برگشت‌ شعله‌ به‌ متصديان‌ مربوطه‌ آسيبي‌ نرسد.

ماده‌ 144: وقتي‌ كه‌ مقدار زيادي‌ ذغال‌ يك‌ جا در اجاق‌ ريخته‌ مي‌شود بايد در وسط‌ آن‌ منافذي‌ تعبيه‌ گردد كه‌ گازهاي‌ حاصله‌ به‌سهولت‌ از آن‌ گذشته‌ و مشتعل‌ شوند تا برگشت‌ شعله‌ ايجاد نشود.

ماده‌ 145: سيخهاي‌ به‌همزن‌ آتش‌نبايد روي‌كف‌ ديگ‌ خانه‌ يا در فاصله‌ بين‌ مولدها گذاشته‌ شود بلكه‌ بايد آنها را در محل‌ مخصوص‌ طوري‌ قرار داد كه‌ قسمت‌هاي‌ داغ‌ آن‌ در دسترس‌ نباشد.

ماده‌ 146: وقتي‌ كه‌ مولدها داراي‌ گيرانه‌ باشند و دائماً كار مي‌كنند بايد در هر پست‌ كار لااقل‌ يك‌ مرتبه‌ دوده‌ گيري‌ شوند.

ماده147: موقعي‌ كه‎بخواهند موقتاً كوره‌ را بدون‎استفاده‌ روشن‎نگهدارند (زنده‌) لازمست‌كه‌:

 الف‌ - دريچه‌ هواكش‌ خاكستردان‌ را كاملاً ببندند.

 ب‌ - دريچه‌ آتشخانه‌ كمي‌ بازباشد به‌ طوري‌ كه‌ مختصر هوايي‌ به‌ بالاي‌ سوخت‌ برسد.

 ج‌ - دريچه‌هاي‌ كشويي‌ دودكش‌ براي‌ كشش‌ و تخليه‌ گازها كمي‌ باز باشند.

ماده‌ 148: سوخت‌ پاشهاي‌ مواد نفتي‌ يا گاز جز در مواردي‌ كه‌ مجهز به‌ شيرها و وسايل‌ تنظيم‌ خود كار هستند ودر موقع‌ خاموشي‌ ورود سوخت‌ را بكلي‌ مي‌بندند لازمست‌:

 الف‌ - مراقبت‌ به‌ عمل‌ آيد كه‌ در موقع‌ پاشيدن‌ مواد نفتي‌ يا گاز شعله‌ وجود داشته‌ باشد.

 ب‌ - چنانچه‌ سوخت‌ پاشي‌ احياناً متوقف‌ گردد بايد شير ورودي‌ سوخت‌ فوراً بسته‌ شود و فضاي‌ داخل‌ كوره‌ و مجاري‌ مربوطه‌ قبل‌ از اشتعال‌ مجدد تهويه‌ كامل‌ گردد.

ماده‌ 149: موقعي‌ كه‌ بخواهند ميزان‌ حرارت‌ را در يك‌ كوره‌ با مواد نفتي‌ يا گاز يا گرد ذغال‌ تغيير دهند لازمست‌ كه‌:

 الف‌ - قبل‌ از زياد كردن‌ مقدار سوخت‌ كشش‌ هوا را زياد نمايند.

 ب‌ - قبل‌ از كم‌ كردن‌ كشش‌ هوا ميزان‌ سوخت‌ را كم‌ نمايند.

ماده‌ 150: دريچه‌هاي‌ اطمينان‌ يا دريچه‌هاي‌ انفجار لازمست‌ هميشه‌ به‌ وضع‌ آزاد و آماده‌ به‌ كار نگاهداري‌ شوند و لااقل‌ هر 24 ساعت‌ يك‌ بار آزمايش‌ گردند.

ماده‌ 151: در صورتي‌ كه‌ مولد داراي‌ كاربرد ويژه‌ اي‌ نيز باشد (مانند ري‌ كاوري‌ بويلر و غيره‌) سوخت‌ بايد از نظر غلظت‌ درجه‌ حرارت‌ و رطوبت‌ هر ساعت‌ مورد آزمايش‌ قرار گيرد و مراتب‌ در فرمهايي‌ مربوطه‌ يا دفاتر مخصوص‌ درج‌ گردد.

ماده‌ 152: در سيستمهاي‌ گاز سوز بايد توجه‌ مخصوص‌ به‌ عمل‌ آيد كه‌ در هيچ‌ يك‌ از لوله‌ها،‌ اتصالات‌ و شيرهاي‌ گاز رساني‌ نشت‌ گاز وجود نداشته‌ باشد.

ماده‌ 153: در مولدهايي‌ كه‌ با نفت‌ مشعل‌ يا مازوت‌ كار مي‌كنند و طبعاً پيش‌ گرم‌ كن‌ سوخت‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد متصديان‌ مربوطه‌ بايد آگاهيهاي‌ لازم‌ را در اين‌ زمينه‌ داشته‌ باشند.

ماده‌ 154: تدابير لازم‌ به‌ منظور محفوظ‌ نگاهداشتن‌ سوخت‌ از آلوده‌ شدن‌ به‌ مواد خارجي‌ كه‌ يكي از عوامل‌ ايجاد دوده‌ سخت‌ و كك‌ در جلو كوره‌ مي‌باشد اتخاذ نمايند.

 

 بخش‌ 6 - سطح‌ آب‌

ماده ‌155: به‎ منظور اطمينان‌ از نگاهداري‌ صحيح‎ سطح‎ آب‌ درمولد بخار متصدي‌ مربوطه‌ لازمست‌:

 الف‌ - در ابتداي‌ هر پست‌ و همچنين‌ چند دفعه‌ در ضمن‌ پست‌ سطح‌ آب‌ را به‌ وسيله‌ شيشه‌ آب‌ نما و شيرهاي‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ رسيدگي‌ نمايد و شيرهاي‌ شستشوي‌ آب‌ نما را باز كند تا از ارتباط‌ صحيح‌ لوله‌ها‌ اطمينان‌ حاصل‌ نمايد.

 ب‌ - سطح‌ آب‌ را در شيشه‌هاي‌ آب‌ نما دائماً مورد نظر قرار دهد.

ماده‌ 156: شيشه‌هاي‌ آب‌ نما را بايد تميز نگاهداري‌ و در صورت‌ احتياج‌ آنرا تعويض‌ نمايند به‌ طوريكه‌ سطح‌ آب‌ به‌ سهولت‌ تشخيص‌ داده‌ شود و پس‌ از نصب‌ شيشه‌ جديد و قبل‌ از راه‌ دادن‌ آب‌ مختصري‌ آنرا توسط‌ بخار گرم‌ نمايند (براي‌ تميز كردن‌ شيشه‌ آب‌ نما بايد آن‌ را از محل‌ نصب‌ جدا نمود).

ماده‌ 157: موقعي‌ كه‌ سطح‌ آب‌ در شيشه‌ آب‌ نما ديده‌ نشود و يا باز كردن‌ شير كنترل‌ سطح‌ آب‌ معلوم‌ گردد كه‌ سطح‌ آب‌ پايين‌ افتاده‌ لازم‌ است‌ فشار و نيروهاي‌ وارده‌ به‌ مولد به‌ طور تدريجي‌ كاسته‌ شود و به‌ هيچ‌ وجه‌ درصدد نباشند كه‌ با زياد كردن‌ آب‌ ورودي‌ سطح‌ آب‌ را دفعتاً بالا بياورند و يا دريچه‌هاي‌ اطمينان‌ را به‌ منظور تخفيف‌ فشار باز نمايند .

 

بخش‌ 7 - تخفيف‌ فشار و خارج‌ كردن‌ مولدهاي‌ بخار از سرويس‌

ماده‌ 158: براي‌ پايين‌ آوردن‌ بدون‌ خطر فشار مولد بخار در موقع‌ پايين‌ رفتن‌ سطح‌ آب‌ و يا ضرورت‎هاي‌ ديگر بايد نكات‌ زير رعايت‌ شود:

 الف‌ - موقعي‌ كه‌ از گازهاي‌ زائد يا پس‌ مانده‌ دستگاه‌هاي‌ ديگر استفاده‌ به‌ عمل‌ آيد آنها را در صورت‌ امكان‌ از مسير ميان‌بر رد كرده‌ و مستقيما داخل‌ دودكش‌ نمايند.

 ب‌ - تمام‌ دريچه‌هاي‌ ورود هوا بسته‌ شود.

ج- درمورداجاقهاي‌ با ذغال‎سنگ‌، خفه‎كن‌ و هواكش‌ زيراجاق‌ بسته‎شود و آتش‌ را بپوشانند.

 د - در مورد مصرف‌ سوخت‌ مايع‌ - گاز و خاكه‌ ذغال‌ خفه‌ كن‌ها و دريچه‌هاي‌ تنظيم‌ هوا بسته‌ شود و باد زن‌هاي‌ كمك‌ دم‌ دودكش‌ از كار انداخته‌ شود.

ماده‌ 159: پس‌ از آنكه‌ مولد خنك‌ شد و از فشار افتاد به‌ طوري‌ كه‌ هيچ‌ فشاري‌ نداشته‌ باشد شيرهاي‌ آب‌ رساني‌ بطور ملايم‌ بسته‌ شده‌ و مولد را از سرويس‌ جداكننده‌ و دقيقاً آن‌ را مورد بررسي‌ قرار دهند تا علت‌ پايين‌ افتادن‌ سطح‌ آب‌ معلوم‌ گردد و دقت‌ نمايند مبادا صدمات‌ ديگري‌ نيز وارد شده‌ باشد و در هر حال‌ اقدام‌ به‌ تنظيم‌ و يا تعميرات‌ لازم‌ بنمايند.

 

 بخش‌ 8 - كف‌ كردن‌ و سر رفتن‌ آب‌

ماده‌ 160: چنانچه‌ آب‌ در مولدهاي‌ بخار كف‌ كند و همراه‌ بخار داخل‌ لوله‌ها‌ مصرف‌ گردد لازمست‌:

 الف‌ - شير اصلي‌ خروج‌ بخار را ببندند آتش‌ را تنظيم‌ كنند و شير تخليه‌ هم‌ سطح‌ اگر وجود داشته‌ باشد باز نمايند.

 ب‌ - چنانچه‌ آب‌ به‌مقدار كافي‌ درمولد وجود داشته‌ باشد شير زير آب‌ را چندين‌ مرتبه‌ موقتاً باز وبسته‌ كرده‌ آب‌ تازه‌ متناوباً وارد نمايند به‌ طوريكه‌ قسمتي‌ از آب‌ ديگ‌ تعويض‌ شود چنانچه‌ تدابير فوق‌ موثر واقع‌ نگردد مولد را از بهره‌ برداري‌ خارج‌ نمايند تا اصلاحات‌ لازم‌ به‌ عمل‌ آيد.

ماده‌ 161: چنانچه‌ آثار وجود روغن‌ در مولد ديده‌ شود در صورتي‌ كه‌ شير تخليه‌ هم‌ سطح‌ آب‌ وجود داشته‌ باشد بايد آنرا بازكنند تا روغنهاي‌ گسترده‌ خارج‌ شود و چنانچه‌ از اين‌ عمل‌ نتيجه‌ گرفته‌ نشد بايد هر چه‌ زودتر و بااحتياط‌ لازم‌ دستگاه‌ را خاموش‌ نموده‌ و داخل‌ مولد را بامحلول‌ سودا بشويند.

 

 بخش‌ 9 - پيش‌ گرم‌ كن‌ آب‌

ماده‌ 162: شير خروجي‌ پيش‌ گرم‌ كن‌ آب‌ كه‌ رابط‌ بين‌ آن‌ و مولد بخار است‌ پيوسته‌ بايد باز باشد ولي‌ چنانچه‌ بسته‌ بودن‌ آن‌ اقتضا نمايد لازمست‌:

 الف‌ - خفه‌ كن‌ دودكش‌ بسته‌ باشد.

 ب‌ - پيش‌ گرم‌ كن‌ تخليه‌ شده‌ باشد.

 ج‌ - شير زير آب‌ آن‌ در حالت‌ بازقفل‌ شده‌ باشد.

 

 بخش‌ 10 - زير آب‌ زدن‌ مولدها

ماده‌ 163: موقع‌ زير آب‌ زدن‌ مولد لازمست‌:

 الف‌ - ابتدا شير زير آب‌ به‌ طور ملايم‌ نيم‌ باز شود.

 ب‌ - بعد از آنكه‌ در حدود 25 ميليمتر سطح‌ آب‌ پايين‌ آمد تدريجاً تمام‌ آنرا باز كنند به‌ طوريكه‌ كليه‌ گل‌ و لاي‌ و رسوبات‌ بتواند خارج‌ شود.

 ج‌ - پس‌ از آنكه‌ 10 سانتيمتر سطح‌ آب‌ پايين‌ آمد شير را به‌ طور ملايم‌ ببندند.

ماده164: شير زيرآب‌ مولدها لااقل‌ هر24ساعت‌ يك‎بار و بلكه‌ درهرنوبت‎كاركاملاًباز گردد.

ماده‌ 165: وقتي‌ كه‌ لوله‌ زير آب‌ مولد در عين‌ حال‌ داراي‌ يك‌ شير معمولي‌ و يك‌ شير تند باز شو باشد تند باز شو بايد ابتدا باز گردد و فقط‌ وقتي‌ بسته‌ شود كه‌ شير معمولي‌ كاملاً بسته‌ شده‌ باشد.

ماده‌ 166: متصديان‌ مولدها به‌ هيچ‌ وجه‌ مجاز نيستند زير آب‌ بيشتر از يك‌ ديگ‌ را در يك‌ زمان‌ باز كنند و نيز قبل‌ از بستن‌ مجدد شير زير آب‌ نبايد محل‌ كار را ترك‌ كنند.

ماده‌ 167: در موقع‌ زير آب‌ زدن‌ اگر مسئول‌ مولد نتواند شخصاً سطح‌ آب‌ مولد را در دستگاه‌ آب‌نما بخواند بايد يك‌ نفر را براي‌ كمك‌ به‌ او مامور سازند.

ماده‌ 168: مولدها بايد در هر نوبت‌ كار از نظر آب‌ بندي‌ و ساير معايب‌ بازرسي‌ شوند و در صورت‌ وجود معايب‌ با توجه‌ به‌ مقررات‌ مربوطه‌ و كم‌ كردن‌ تدريجي‌ فشار مولد را از بهره‌ برداري‌ خارج‌ نمايند.

بخش‌ 11 - تخليه‌ خاكستر

ماده‌ 169: وقتي‌ كه‌ مولدها ذغال‌ بسوزانند بايد خاكستر و مواد زائد زود به‌ زود تخليه‌ شود واجازه‌ ندهند كه‌ اين‌ مواد در خاكستر دان‌ و يا جلوي‌ ديگ‌ جمع‌ شوند.

ماده‌ 170: موقعي‌ كه‌ خاكسترهاي‌ داغ‌ را آب‌ مي‌زنند بايد كارگران‌ را مطلع‌ نمود تا خود را از محيط‌ كار دور نگهدارند و همچنين‌ بايستي‌ از برخورد مستقيم‌ آب‌ با قطعات‌ داغ‌ كوره‌ اجتناب‌ نمايند.

ماده‌ 171: وقتي‌ كه‌ تخليه‌ خاكسترها با مكش‌ انجام‌ مي‌گيرد بايد درهاي‌ انفجار آتش‌ خانه‌ كاملاً آزاد و آماده‌ به‌ كار باشند.

ماده‌ 172: وقتي‌ كه‌ تخليه‌ خاكستر با بخار انجام‌ مي‌گيرد تاسيسات‌ آن‌ بايستي‌ به‌ قسمي‌ درنظر گرفته‌ شود تا حتي‌ الامكان‌ گرد و خاك‌ زيادي‌ توليد نشود و كارگران‌ نيز بايد مراقبت‌ نمايند كه‌ آب‌ گرم‌ حاصله‌ آنها را مصدوم‌ ننمايد.

ماده‌ 173: وقتي‌ كه‌ مجاري‌ خروج‌ خاكستر در تاسيسات‌ خود كار مسدود گردد:

 الف‌ - دوكارگر بايد مامور باز كردن‌ مجراي‌ مسدود شوند به‌ ترتيبي‌ كه‌ يك‌ نفر مشغول‌ وديگري‌ مراقب‌ او باشد.

 ب‌ - يك‌ دستگاه‌ تغيير مسير بايد وجود داشته‌ باشد كه‌ از ريزش‌ خاكستر گرم‌ روي‌ كارگر جلوگيري‌ نمايد.

 

بخش‌ 12 - متوقف‌ كردن‌ مولدها

ماده‌ 174: موقعي‌ كه‌ مولدها را براي‌ نظافت‌ يا بازرسي‌ و تعمير و يا تعطيل‌ مي‌خواهند متوقف‌ كنند فشار بخار را بايد طبق‌ مقررات‌ بخش‌ 7 فصل‌ چهارم‌ كم‌ نمايند به‌ استثناء مولدهاي‌ با سوخت‌ ذغال‌ كه‌ در اين‌ نوع‌ مولدها بايد:

 الف‌ - نبايد آتش‌ها را تخليه‌ نمود مگر در موارد فوري‌ و احتمال‌ خطر.

 ب‌ - دربهاي‌ اجاق‌ بسته‌ بماند تا آتش‌هاي‌ موجود به‌ تدريج‌ سوخته‌ شود.

 ج‌ - مادامي‌ كه‌ فشار مولد بخار به‌ وسيله‌ بازكردن‌ سوپاپ‌ اطمينان‌ وبستن‌ شير سد كننده‌ به‌ كمتر از 5/3 كيلوگرم‌ بر سانتيمتر مربع‌ نرسيده‌ دربهاي‌ اجاق‌ را نبايد بازكرد.

 د - ورود آب‌ به‌ مولدهاي‌ بخار مي‌بايست‌ تا خاموش‌ شدن‌ آتش‌ ادامه‌ پيدا كند.

ماده‌ 175: حتي‌ الامكان‌ قبل‌ از سرد شدن‌ كامل‌ قسمت‌هاي‌ بنايي‌ شده‌ و مولد نبايد آب‌ مولد را تخليه‌ نمود و براي‌ مولدهاي‌ بزرگ‌ تخليه‌ معمولا بايد هشت‌ ساعت‌ پس‌ از تقليل‌ فشار انجام‌ گيرد.

ماده‌ 176: موقعي‌ كه‌ تخليه‌ مولد در فشار جو امكان‌ نداشته‌ باشد تخليه‌ بايد در پايين‌ترين‌ فشار ممكنه‌ با رعايت‌ شرايط‌ لازم‌ انجام‌ گيرد.

ماده‌ 177: در حين‌ تخليه‌ مي‌بايست‌ ورود هوا به‌ داخل‌ ديگ‌ آزاد باشد و در تمام‌ مدت‌ تخليه‌ مجاري‌ ورود هوا باز بماند و فقط‌ پس‌ از پرشدن‌ مولد و يا هنگام‌ تعطيل‌ آن‌ مجاري‌ بسته‌ شود.

ماده‌ 178: پس‌ از تخليه‌ ديگ‌ مي‌بايست‌:

 الف‌ - دريچه‌هاي‌ آدم‌ رو و دست‌ رو ديگ‌ باز شود.

 ب‌ - مولدها به‌ وسيله‌ آب‌ با فشار كافي‌ شسته‌ شود تا رسوب‌هاي‌ آزاد از آن‌ خارج‌ شوند.

 ج‌ - مقدار آب‌ باقيمانده‌ مي‌بايست‌ با وسايل‌ ممكنه‌ خارج‌ شود.

 

بخش‌ 13- تميز كردن‌ و تعمير مولدها

ماده‌ 179: وقتي‌ كه‌ مولد و لوله‌هاي‌ بخار تحت‌ فشار هستند تعميرات‌ و همچنين‌ محكم‌ كردن‌ اتصالات‌ فلنج‌ها و غيره‌ به‌ منظور آب‌ بندي‌ و جلوگيري‌ از نشت‌ بخار و تنظيم‌ آنها به‌ هيچ‌ وجه‌ نبايد انجام‌ گيرد.

ماده‌ 180: قبل‌ از آنكه‌ جهت‌ تميز كردن‌ و يا تعمير اجازه‌ ورود به‌ ديگ‌ داده‌ شود شيرهاي‌ تخليه‌ و آب‌ رساني‌ و مجاري‌ بخار و هر نوع‌ شير ديگري‌ كه‌ موجود باشد بسته‌ و قفل‌ شود و تنها كليد آن‌ تا اتمام‌ كار نزد تعمير كار باشد و روي‌ ديگ‌ علامت‌ گذاري‌ گردد كه‌ كارگر در داخل‌ ديگ‌ است‌.

ماده‌ 181: اگر مولد تحت‌ تعمير و يا درحال‌ تميز كردن‌ جزو يك‌ دسته‌ از مولدهايي‌ است‌ كه‌ حداقل‌ يك‌ از آنها در حال‌ كار است‌ شيرهاي‌ بخار مربوط‌ به‌ مولد تحت‌ تعمير بايد كاملاً بسته‌ و قفل‌ گردد و از نظر آب‌ بندي‌ اطمينان‌ بخش‌ باشد.

ماده‌ 182: وقتي‌ كه‌ شيرهاي‌ زير آب‌ چندين‌ مولد به‌ يك‌ مجرا وصل‌ مي‌شوند شيرهاي‌ تخليه‌ مولدهايي‌ كه‌ در محل‌ كار هستند بايد بسته‌ و قفل‌ شود و روي‌ آنها علامت‌ گذاري‌ شود كه‌ (مولد شماره‌... تحت‌ تعمير است‌).

ماده 183: قبل‌ از آنكه‌ مولد و تاسيسات‌ مربوطه‌ به‌ اندازه‌ كافي‌ سرد گردد نبايد به‌ كارگران‌ اجازه‌ ورود به‌ داخل‌ آن‌ داده‌ شود.

ماده‌ 184: براي‌ تعمير يا پاك‌ كردن‌ و يا هر نوع‌ منظور ديگر به‌ هيچ‌ كارگري‌ نبايد اجازه‌ داد داخل‌ مولد شود مگر آنكه‌ كارگر ديگري‌ درخارج‌ مولد در محل‌ دريچه‌ آدم‌ رو يا ساير دريچه‌ها براي‌ مراقبت‌ و نگهباني‌ او گمارده‌ شود كه‌ در مواقع‌ لزوم‌ به‌ او كمك‌ نمايد.

ماده‌ 185: موقعي‌ كه‌ كارگران‌ داخل‌ مولد و يا تاسيسات‌ مربوط‌ به‌ آن‌ مي‌شوند بايد تدابير احتياطي‌ و ايمني‌ اتخاذ گردد تا در اثر تماس‌ با خاكستر داغ‌ و يا سقوط‌ قطعات‌ سست‌ شده‌ و نيز انفجار حاصله‌ از ريخت‌ شده‌ آب‌ روي‌ خاكسترهاي‌ داغ‌ مصدوم‌ و مجروح‌ نگردند.

ماده‌ 186: قبل‌ از ورود به‌ داخل‌ دستگاه‌ لازمست‌ به‌ وسيله‌ فشار هوا داخل‌ اجاق‌ و ديگ‌ را كاملا تهويه‌ نموده‌ گازهاي‌ مسموم‌ كننده‌ و قابل‌ احتراق‌ را خارج‌ كرده‌ باشند خصوصاً در مواقعي‌ كه‌ براي‌ حل‌ كردن‌ مواد ته‌ نشين‌ شده‌ مواد نفتي‌ به‌ كاربرده‌ باشند.

ماده‌ 187: درطول‌ مدت‌ تعمير و يا پاك‌كردن‌ مولدهاي‌ بخار و مخصوصاً درصورت‌ مرطوب‌ بودن‌ هوا لازمست‌ وسايل‌ تهويه‌ مناسب‌ را با سرعت‌ خفيف‌ بكار بيندازند به‌ طوري‌ كه‌ تهويه‌ دائمي‌ به‌منظور جلوگيري‌ از نفوذ و نشت‌ گازها و دودهاي‌ حاصله‌ از دستگاه‌هاي‌ مجاور تامين‌ شود.

ماده‌ 188: كليه‌ افزارهاي‌ دستي‌ و چراغهاي‌ برقي‌ دوره‌ گرد كه‌ كارگران‌ همراه‌ مي‌برند لازمست‌ بدون‌ عيب‌ و سالم‌ و مناسب‌ براي‌ كار مورد نظر باشد.

ماده‌ 189: استفاده‌ از چراغ‌هاي‌ لحيم‌ كاري‌ در داخل‌ مولدها ممنوع‌ است‌.

ماده‌ 190: استفاده‌ از چراغ‌هاي‌ دوره‌ گرد كه‌ توري‌ (حفاظ‌ لامپ‌) نداشته‌ و يا بند آنها داراي‌ پوشش‌هاي‌ عايق‌ (طبق‌ مقررات‌ و ضوابط‌ مربوطه‌) كاملا محكم‌ و مطمئن‌ نباشند ممنوع‌ است‌.

ماده‌ 191: چنانچه‌ براي‌ تعمير يا پاك‌ كردن‌ مولد دستگاه‌هاي‌ بادي‌ يا بخار به‌ كار برند لازمست‌ كمپرسور يا مولد بخار آنها خارج‌ از مولد تحت‌ تعمير گذاشته‌ شده‌ باشد و لوله‌هاي‌ اتصال‌ مربوطه‌ مورد بررسي‌ و مراقبت‌ دائم‌ قرار گيرد.

ماده192: موقعي‎كه‌ لوله‌ها و جدار مولدها را باوسايل‌ مكانيكي‌‎پاك‎مي‌كنند ابزارمربوطه‌ نبايد مدت‌ مديدي‌ دريك‌ محل‌ متمركز شود زيرا ممكن‌ است‌ موجب‌ تضعيف‌ مقاومت‌ فلز گردد.

ماده‌ 193: پس‌ از اتمام‌ عمليات‌ لازمست‌ نكات‌ ذيل‌ دقيقاً رعايت‌ شود:

 الف‌ - كارگري‌ را مامور نمايند داخل‌ مولد را دقيقا بررسي‌ نموده‌ و اطمينان‌ حاصل‌ كند كه‌ هيچگونه‌ افزار يا اشيايي‌ مخصوصا كهنه‌ يا نخ‌ و امثال‌ آن‌ جا نمانده‌ باشد.

 ب‌- قبل‌ از بستن‌درب‌ها و وزنه‌ها اطمينان‌حاصل‌شود كه‌كليه‌ كارگرها بيرون‌رفته‌اند.

 

بخش‌ 14 - تعطيل‌ مولدهاي‌ بخار

ماده‌ 194: در مورد مولدهايي‌ كه‌ قرار است‌ به‌ حالت‌ تعطيل‌ در آيند پس‌ از آنكه‌ تميزكاري‌ و تعميرات‌ و بازديد انجام‌ شد لازمست‌ نكات‌ زير دقيقا رعايت‌ شود.

 الف‌ - باسوزاندن‌ چوب‌ سفيد يا كاغذ يادميدن‌ هواي‌ داغ‌ داخل‌ آن‌ را به‌ خوبي‌ خشك‌ كنند تا از زنگ‌ زدگي‌ جلوگيري‌ شود.

 ب‌ - براي‌ جذب‌ رطوبت‌هاي‌ بعدي‌ مقداري‌ آهك‌ زنده‌ در حدود 15 كيلوگرم‌ به‌ ازاء هر تن‌ بخار توليدي‌ در ساعت‌ در ظروف‌ سفالي‌ در داخل‌ ديگ‌ قرار دهند.

 ج‌ - كليه‌ اتصالات‌ مولد محكم‌ بسته‌ شود.

 د - در پوش‌ دريچه‌ آدم‌ رو به‌ جاي‌ خود قرار داده‌ شود.

ماده‌ 195: چنانچه‌ مدت‌ تعطيل‌ طولاني‌ باشد:

 الف‌ - مولد را در فواصل‌ دو تا سه‌ ماه‌ باز نموده‌ و ذخيره‌ آهك‌ زنده‌ را تجديد نمايند.

 ب‌ - كليه‌ سطوح‌ گرما ده‌ را به‌ وسيله‌ پاشش‌ بخار و يا برس‌ سيمي‌ پاك‌ نموده‌ و با روغن‌ ماهي‌ مخصوص‌ كه‌ خشك‌ نشود (يا ساير روغن‌هايي‌ كه‌ به‌ اين‌ منظور ساخته‌ شده‌) چرب‌ نمايند تا از زنگ‌ زدگي‌ مصون‌ بماند.

 ج‌ - سطوح‌ خارجي‌ ديگ‌ بخار را كه‌ در مجاورت‌ هوا قرار دارند خصوصا در مناطق‌ گرم‌ و مرطوب‌ پس‌ از حذف‌ و تميز كردن‌ سطوح‌ زنگ‌ زده‌ توسط‌ ضد زنگهاي‌ مقاوم‌ در مقابل‌ حرارت‌ رنگ‌ آميزي‌ كنند و هر ساله‌ مورد بازديد قرار دهند.

 د - چنانچه‌ دستورات‌خاصي‌ از طرف‌ سازنده‌ داده‌شده‌ به‌دستورات‌ مذكور نيز توجه‌ نمايند.

 

 بخش‌ 15 - تجهيزات‌ حفاظتي‌ انفرادي‌

ماده‌ 196: كارگراني‌ كه‌ در معرض‌ مجروح‌ شدن‌ باشند و به‌ هيچ‌ طريقي‌ جلوگيري‌ از آن‌ ميسر نباشد لازمست‌ مجهز به‌ وسايل‌ حفاظت‌ فردي‌ اضافي‌ طبق‌ آيين‌نامه‌ مربوطه‌ باشند.

ماده‌ 197: مقام‌ صلاحيتدار مذكور در اين‌ آيين‌نامه‌ مرجعي‌ است‌ كه‌ وزارت‌ كار و امور اجتماعي‌ صلاحيت‌ آنرا تشخيص‌ و تاييد نمايد. اين‌ آيين‌نامه‌ مشتمل‌ بر 197 ماده‌ در 9 جلسه‌ شورايعالي‌ حفاظت‌ فني‌ مورد بررسي‌ قرار گرفت‌ و در جلسه‌ مورخ‌ 20/9/1362 به‌ تصويب‌ نهايي‌ رسيد.


١٩:٥٦ - يکشنبه ١٥ آذر ١٣٨٨    /    شماره : ٦٤    /    تعداد نمایش : ١٩٦٧


امتیازدهی
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





 << بازگشت به صفحه قبل   

 

   

 

 
 
 
 

ارتباط با مدیریت سایت ایمنی :
ایمیل :    Email:       info@imeny.ir   
سامانه پیامکی :       SMS :   3000257757
کانال تلگرام:

https://telegram.me/imeny_telegram

 

عضویت در خبرنامه :

چنانچه تمایل دارید منتخب مطالب سایت از طریق ایمیل برای شما ارسال گردد نام و نام خانوادگی خود را در کادر بالا و ایمیل خود را در کادر پایین ثبت و بعد روی دکمه "ارسال به خبرنامه" کلیک کنید:





Powered by WebGozar

 

کلیه حقوق این اثر محفوظ و متعلق به پايگاه اينترنتي ایمنی می باشد.          Copyright © 2009 - Imeny.com . All rights reserved