ایمنی، نیاز امروز کشور

فردا پنجم دی «روز ایمنی و کاهش اثرات بلایای طبیعی» است، چنین روزهایی هر سال می آید و می رود اما اینکه خروجی این مناسبت ها چه دستاوردی برای جامعه حادثه خیز ما داشته و دارد، چندان مشخص نیست.

به هرحال کسانی که روزی را برای ایمنی و کاهش اثرات بلایای طبیعی نامگذاری کرده اند، فلسفه و هدفی داشته اند و شاید آشکارترین نیت آنان، کاستن از آسیب های حوادث طبیعی باشد.
به طور قطع نامگذاری یک روز به عنوان ایمنی و کاهش اثرات بلایای طبیعی، فقط یادآوری چنین موضوعی در جامعه نیست که با چند سخنرانی همه چیز را تمام شده تصور کنیم و سپس منتظر سال بعد و سر رسیدن همین روز باشیم.
وقتی تقویم کشور را ورق بزنیم خواهیم دید که برای نامگذاری اهمیت کاهش اثرات بلایای طبیعی هیچ چیز کم نگذاشته ایم. حالا جدا از همایش های فراوانی که سالانه در باره چگونگی مقابله با آسیب های بلایای طبیعی برگزار می شود، تقویم رسمی پر از مناسبت های مربوط به ایمنی و پیشگیری از آسیب های حوادث طبیعی است.
هفته ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی، روز ملی کاهش اثراث بلایای طبیعی(۲۰ مهر)، مانور سراسری زلزله و ایمنی در مدارس کشور (۸ آذر) تنها بخشی از این مناسبت ها است که در تقویم کشور به آن اشاره شده است.
بنابر این به نظر می رسد که در زمینه نامگذاری روزها با موضوع ایمنی و کاهش اثرات بلایای طبیعی کوتاهی صورت نگرفته اما بخشی که باید اثرات این بلایا را کاهش دهد همچنان با کاهلی و سستی به کار خود ادامه می دهد.
نامگذاری این روزها معمولا با هدف فرهنگسازی و تلنگر به جامعه برای پیشگیری از آسیب های این حوادث انجام می گیرد اما به نظر می رسد هنوز این تلنگر یعنی لزوم مقاوم سازی ساختمان ها، به جامعه وارد نشده است.
ایران کشور حادثه خیزی است. دستکم ۳۰ حادثه طبیعی از ۴۱ حادثه طبیعی شناخته شده در دنیا، در ایران رخ می دهد بنابر این نمی توان از این روز به سادگی عبور کرد؛ برای چنین کشور حادثه خیزی باید همه روز، روز ایمنی و کاهش بلایای طبیعی و به دنبال آن مقاوم سازی باشد.
وقوع زلزله ها و پس لرزهای متعدد در نقاط مختلف کشور و در ماه های اخیر در سرپل ذهاب و کرمان و مناطق دیگر کشور، نشان داد که خطر کاملا جدی است بنابر این برای مقاوم سازی ساختمان های نامقاوم نیازمند برنامه ریزی های گسترده و بی وقفه برای عملیات مقاوم سازی این ساختمان ها هستیم.
زلزله ۵،۲ ریشتری ملارد در استان البرز که در تهران نیز احساس شد، اغلب پایتخت نشینان را در همان شب چهارشنبه ۲۹آذر از نقاط مسکونی دور کرد و این نشان می دهد که تهران در برابر زلزله بی دفاع است و شهروندان کاملا به نامقاوم بودن سقف و سازه های ساختمان های خود آگاه هستند.
برای کاستن از آسیب های بلایای طبیعی باید اقدامات متناسب با وقوع حادثه اندیشیده شود و همه می دانند که اگر چنین تدابیری اتخاذ نشود، تخریب، تلفات و آسیب ها قطعی خواهد بود.
وقتی حادثه خبر نمی کند و سقف ها لرزان و نامقاوم باشد قطعا انسان ها روی آرامش را به خود نخواهند دید و همین مساله می تواند صدمات روحی و روانی زیادی به ساکنان وارد کند که در این میان کودکان بیشترین آسیب ها را خواهند دید.
در بحث ایمنی و کاهش بلایای طبیعی، فقط دولت وظیفه ندارد بلکه دولت با کمک مردم باید این مشکل را رفع کند. در مجموع دولت نیز، فقط یک سازمان و یا وزارتخانه نمی تواند چنین بار سنگینی بر دوش کشد بلکه سایر وزارتخانه ها و دستگاه ها باید در این زمینه فعال شوند.
برای مقاوم سازی باید همه نوع تسهیلات به سازندگان این بناها اعطا شود تا هیچ مالکی برای ساختن بنای خود در کارهای اداری سرگردان نماند. سرگردانی امروز هر سازنده و مالکی در پیچ و خم های اداری به معنی بی اهمیتی به جان انسانهایی است که در این فضاها زندگی می کنند.
آسیب های این حوادث فقط به تخریب ساختمان ها محدود نمی شود بلکه قبل و بعد از این حوادث مسائل روحی و روانی برای جامعه به همراه دارد. برای مثال وقتی فردی بداند که ساختمانش نامقاوم است، چگونه با آرامش و خیالی آسوده در این مکان زندگی کند.
با اینحال همانطور که گفته شد ایران فقط با حادثه وقوع زلزله روبرو نیست بلکه با پدیده هایی مثل سیل، طوفان، گردباد و.. نیز مواجه است که باید برای مقابله با آسیب های هریک از این حوادث، برنامه و تمهیدات ویژه ای اتخاذ کرد.